Бэс ыйын 20

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Бэс ыйын 20 диэн Григориан халандаарыгар сыл 171-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 172-c күнэ). Сыл бүтүө 194 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Бэс ыйын 20 (ардыгар 21) күнүгэр Күн туруута. Ол аата сылга ордук уһун күн, ордук кылгас түүн. Астрономия этэринэн 2022 сыллаахха сайыҥҥы Күн туруутун үгэнэ бэс ыйын 21 күнүгэр 9 чаас 13 мүнүүтэ 49 сөкүүндэтигэр буолар. Ити UTC дэнэр аан дойдутааҕы кэминэн, онно, сахалыы саҥалаахтар үгүспүт Дьокуускай кэминэн олорорбут быһыытынан, 9 чааһы эбэбит. Ол аата Күн туруутун үгэнэ Саха сирин улахан аҥарыгар бэс ыйын 21 күнүгэр киэһэ алта чаас 13 мүнүүтэҕэ (сорох илин сытар хотугу улуустарга өссө биир чаас эбиллэр) буолар
  • ХНТFlag of the United Nations.svg ХНТ — Тэскилээччилэр аан дойдутааҕы күннэрэ. Сэрииттэн, куттааллаах-быһыыттан майгыттан сылтаан тыыннарын тэскилэтэн олорор сирдэрин быраҕан барбыт дьон кыһалҕаларыгар болҕомто тардаары бэлиэтэнэр
  • Зоопарка слоннарын көмүскүүр күн
  • АзербайджанFlag of Azerbaijan.svg Азербайджан — Гаас үлэһиттэрин күнэ
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа — Доруобуйа харыстабылын үлэһиттэрин күнэ. 1965 сыллаахха ахсынньы 10 күнүгэр олохтоммут. Бэс ыйын үһүс баскыһыанньатыгар бэлиэтэнэр — сыл аайы көһө сылдьар.
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа — ВМФ миинэлиир-торпедалыыр сулууспатын күнэ[1] (РФ ВМФ-тын главкомун 15.07.1993 сыллааҕы бирикээһэ)
  • АзербайджанFlag of Azerbaijan.svg Азербайджан — Гаас хаһаайыстыбатыг үлэһиттэрин күнэ[2]
  • АргентинаFlag of Argentina.svg Аргентина — Былаах күнэ
  • ЭритреяFlag of Eritrea.svg Эритрея — Толук буолбут дьон күнэ
  • АХШFlag of the United States.svg АХШАрҕаа Вирджиния күнэ

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 451 — Каталаун кыргыһыыта: Флавий Аэций салаталаах Арҕаа Рим импиэрийэтин уонна Аттила баһылыктаах гууннар ыккардыларыгар аатырбыт улахан кыргыһыы буолбут. Хайалара да кыайбатах. Ол эрээри Галлияны (билиҥҥи Францияны) талыы сылдьар гуун сэриилэрэ Паннонияҕа (Венгрияҕа) төннүбүттэр.
  • 1704Наарватааҕы дуогабар быһыытынан Польша Швецияны утары (Арассыыйа өттүгэр) сэриигэ кытыспыт.
  • 1740 — майор Дмитрий Павлуцкай Саха сирин бойобуодатынан анаммыт. Бу дуоһунаска 1742 сыл бэс ыйын 28 күнүгэр дылы сулууспалаабыта. Онтон Чукоткаҕа Анадырь остуруогар ыытыллыбыта. Кини 1747 сыллаахха Орловай өрүһүгэр чукчалары кытары кыргыһыыга өлбүт уонна Дьокуускайга көмүллүбүт.
  • 1837 — Виктория королева Улуу Британия тронугар олорбут. Кини 63 сыллаах уһун салайыытын кэмэ, "Виктория эпохата", Улуу Британия импиэрийэтин муҥутаан сайдыбыт, кыаҕырбыт кэмэ буолбута.
  • 1867 — АХШ бэрэсидьиэнэ Эндрю Джонсон Арассыыйаттан Алясканы атыылаһар туһунан биллэрбит.
  • 1908Дьокуускай куорат Дуумата хамыыһыйа тэрийэн уопсастыбаннай баан оннугар судаарыстыбаннай бааны тэрийэр туһунан быһаарыы ылыммыта.
  • 1928 — Москубаттан саха бастакы лүөччүгэ Алексей Торговкин аала саахалланан өлбүтүн туһунан телеграмма кэлбит.
  • 1942Главсевморпуть Өлүөнэтээҕи авиационнай бөлөҕүн лүөччүгэр Сергей Асямовка Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа аат иҥэриллибитэ (өлбүтүн кэннэ). 48 ситиһиилээх бойобуой көтүүлэри оҥорбут. Кини экипаһа өстөөхтөргө сүүс тонна буомбаны бырахпыта. Улуу Британияҕа командировкаҕа сылдьан саахалга түбэһэн өлбүтэ.
  • 1967 — боксер Мохаммед Али Вьетнамҥа сэриилэһэ сылдьар аармыйаҕа сулууспалыыртан батыммытын иһин 5 сыл хаайыыга уонна 10 000 дуоллар ыстыраапка суутунан уураахтааммыт.
  • 1972ССКП КК уонна ССРС Миниистирдэрин сэбиэтэ "Ыччат бүттүүнэ орто үөрэхтэниитигэр көһүү түмүктэниитин уонна орто оскуола салгыы сайдыытын туһунан" уураах таһаарбыттар («О завершении перехода ко всеобщему среднему образованию молодёжи и дальнейшем развитии общеобразовательной школы»). Булгуччулаах орто үөрэххэ көһүүгэ уонна оскуоланы бары өттүнэн хааччыйыыга олук буолбут докумуон.
  • 1990Узбекистан судаарыстыбаннай суверенитетын туһунан декларация ылыныллыбыт.
  • 1991 — ХИФУ Инженернэй-техническэй институтугар Тутуу матырыйаалларын, оҥоһуктарын уонна конструкцияларын оҥоруу хаапыдарата тэриллибитэ.
  • 1991 — Германия салалтата киин куораты Боннтан Берлиҥҥэ көһөрөр туһунан быһаарбыттар.
  • 1991 — Латвияҕа 1922 сыллааҕы конституция сөргүтүллүбүт.
  • 1992 — Тываҕа Арассыыйаттан тутулуга суох буолуу туһунан референдум ыытарга илии батааһаны хомуйуута саҕаламмыт.
  • 1998 — "ЛОРП" аһаҕас акционернай общество буолбута.
  • 2003 — Бикипиэдьийэ, Бикитиэкэ, Биики Домох курдук элбэх туһунан бырайыактары үбүлүүр Викимедиа Пуондата тэриллибитэ. Тэрийээччи — Бикипиэдьийэни олохтообут Дьимми Уэйлс.
  • 2017Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ Абдылдаев Шаршеналы уонна Жакиев Бексултан диэн дьоҥҥо бэриллэрин туһунан ыйаах тахсыбыт.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1936 — Тааттаҕа 2-с Байаҕантай нэһилиэгэр Кутаакы диэн сиргэ Федор Федорович Постников — Арчы Сүөдэр — Арассыыйа суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, «Таатта улууһун сайдыытыгар киллэрбит кылаатын иһин» бэлиэ хаһаайына, педагогическай үлэ бэтэрээнэ.
  • 1947 — Ньурбаҕа Николай Санников, аатырбыт атах оонньооччу, өрөспүүбүлүкэ хас да төгүллээх рекордсмена, урбаанньыт. Аан бастаан 1966 сыллаахха Саха АССР рекордтарын оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан хастыы да миэтэрэнэн куоһарталаан дьону сөхтөрбүтэ[3].
  • 1955 — Армянскай ССР Ноемберян оройуонугар Кошкотан (билигин — Воскеван) сэлиэнньэҕэ Саха сиригэр көскө ыытыы туһунан тиэмэҕэ дуоктар диссэртээссийэтин көмүскээбит Павел Казарян.
  • 1958 — Бороҕоҥҥо Александр Мигалкин (2012, ахсынньы 1 өлб.) — саха уонна Арассыыйа бэлиитигэ уонна дипломаата, 1999—2006 сылларга СӨ тас сибээһин миниистирэ, Монголия Эрдэнэт куоратыгар Арассыыйа генеральнай консула.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]


  1. День специалистов минно-торпедной службы ВМФ
  2. День работников газового хозяйства Азербайджана — 20 июня. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010
  3. Баһылай ПОСЕЛЬСКАЙ, Улуу атах оонньооччутун кытта алтыспытым — олоҕум биир үрдэлэ