Бэс ыйын 14

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Бэс ыйын 14 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 165-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 166-c күнэ). Сыл бүтүө 200 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Донор күнэ. 2005 сыллаахха Доруобуйа харыстабылын Аан дойдутааҕы Ассамблеята хас сыл аайы бэс ыйын 14 күнүгэр хаан туттарааччылар күннэрин бэлиэтииргэ уураахтаабыта.

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1777АХШ сулустардаах уонна дьураалардаах былааҕы ылыммыт. Бу былаахха маҥнай штат ахсаанынан 13 сулус уонна 13 дьураа баара. Онтон саҥа штаттар эбиллэн истэхтэрин аайы сулустар элбээн испиттэрэ, билигин 50 сулус баар. Дьураа ахсаана 13-нэн хаалбыт.
  • 1940Аан дойду иккис сэриитин кэмигэр ньиэмэс аармыйата Париж куоратын ылбыт.
  • 1898Арассыыйаҕа аан бастаан күннээҕи үлэ чааһа хааччахтаммыт — 11,5 чаастан уһуо суохтаах диэн буолбут.
  • 1913Дьокуускайга көскө Емельян Ярославскай (Миней Губельман) кэргэнинээн кэлбиттэр. 1917 сыллаахха Олунньутааҕы өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн Дьокуускай дьокутааттарын салайбыта, сайын Москубаҕа көспүтэ. Кремль бастакы хамыһаара буолбута, Москуба байыаннай уокуругун хамаандалыы сылдьыбыта, кэлин ССРС-ка таҥараһыттары утары үлэни тэрийбитэ.
  • 1922Иркутскайтан Дьокуускайга түөрт борохуотунан уопуттаах Кыһыл Аармыйа чаастара кэлбиттэр — 226 Петроградскай полк 2-с батальона, 7-с Сибиирдээҕи хомуур этэрээт, артиллерия батареята, Өлүөнэтээҕи байыаннай флотилия уонна телефоно-строительнай батальон. Кинилэри кытары Москубаттан Максим Аммосов кэлсибит.
  • 1924Ньылхаҥҥа Лаамы тоҥустарын сийиэстэрэ буолбут. Сийиэс "ССРС-тан арахсарга уонна тутулуга суох ил тэрийэргэ" диэн уурааҕы ылыммыт.
  • 1963Хомуньуус хамсааһыныгар хайдыы тахсыбыт, Кытай ССРС бас-көс оруолун билиммэтин эппит. Марксизм-ленинизм үөрэҕин тус-туспа куолулааһынтан сылтаммыт хайдыһыы түмүгэр Тымныы сэрии икки полюстаахтан үс полюстаахха кубулуйбут (КытайССРСАХШ).

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1914 — Дьокуускайга Владимир Сапожников (23.03.1982 өлб.), Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа, летчик.
  • 1924 — Ньүүйэҕэ Фаина Авдеева, Дьокуускайдааҕы пионердар уонна оскуола оҕолорун дыбарыастарын 1953 сылтан 90-с сс. диэри салайбыт киһи, Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала.
  • 1928 — Че Гевара.
  • 1929 — Анатолий Сосин, хомуньуус баартыйа Саха сиригэр үлэтин чинчийэн устуоруйа билимин хандьыдаата буолбут киһи.
  • 1964Елена Слепцова – Куорсуннаах — бэйиэт, прозаик, саха бастакы идэтийбит дрессировщиктарыттан биирдэстэрэ, СӨ үтүөлээх артыыһа. Айар интэриэһэ киэҥин сөҕөллөр. Бөдөҥ прозаҕа үлэлиир тарбахха баттанар саха суруйааччыларыттан биирдэстэрэ. Көстүбэт күүстэри ойуулуур кэпсээннэрин ааҕан киһи этэ аһыллар. Экзюпери "Кыра тыгынын" тылбаастаабыта. Аныгы саха өйдөөтүн диэн, олоҥхону эспэримиэн быһыытынан проза оҥорон бэчээттэппитэ билигин киһи хантан да булбат кинигэтэ буолан турар.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]