Алтынньы 4

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Алтынньы 4 диэн Григориан халандаарыгар сыл 277-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 278-c күнэ). Сыл бүтүө 88 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Хамсыыр харамайдар күннэрэ
  • ХНТFlag of the United Nations.svg ХНТ — Аан дойдутааҕы космос нэдиэлэтэ саҕаланар
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа — Космос сэриилэрин күнэ
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа — МЧС гражданскай оборона сэриилэрин күнэ
  • МозамбикFlag of Mozambique.svg Мозамбик — Эйэ уонна иллээх буолуу күнэ
  • ЛесотоFlag of Lesotho.svg Лесото — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан, 1966)
  • ШвецияFlag of Sweden.svg Швеция, ФинляндияFlag of Finland.svg Финляндия — Корицалаах буулка күнэ. Төһө да солуута суох курдугун уонна атыыны-эргиэни көҕүлээри тэриллибитин иһин, бу дойдуларга сүрдээх киэҥник бэлиэтэнэр буолбут, ону дьон төрүт үгэскэ тардыһыыларынан быһаараллар

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1582Рим папата Григорий XIII уурааҕынан григориан халандаара ылыныллыбыт. Аныгыскы күн алтынньы 15 күнэ буолар диэн биллэриллибит. Бу халандаар Юлиан халандаарын сүрүн алҕастарын көннөрбүтэ, сыыйа аан дойду барыта көспүтэ.
  • 1853 — Нуучча адмирала Геннадий Невельскай Сахалиҥҥа Арассыыйа былааҕын көтөхпүт.
  • 1883 — Аатырбыт Илиҥҥи экспресс бастакы рейсэ Парижтан Стамбулга айаннаабыт.
  • 1957 — Байконур полигонуттан Сир бастакы искусственнай аргыһа «Спутник-1» ыытыллыбыт. Космос эрата саҕаламмыт.
  • 1959 — «Луна-3» космос аппарата ыытыллыбыт. Бу аппарат бастакынан Ый улаҕа өттүн фотографиялаабыта. Инньэ гынан Сэбиэскэй Сойуус Ый ньуурун улаҕа өттүнээҕи эбийиэктэригэр аат биэрэр кыахтаммыта.
  • 1993Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Борис Ельцин Үрдүкү Сэбиэт үлэтин тохтотоору Москубаҕа тааҥкалардаах аармыйа киллэрбит уонна Үрүҥ Дьиэни штурмалаабыт. Икки нэдиэлэлээх былаас былдьаһыытыттан Борис Ельцин кыайыылаах тахсыбыт.
  • 2006Исландияҕа WikiLeaks ситим-сир баар буолбут. Кэлин бу саайт туспа барыһы киллэриммэт тэрилтэҕэ кубулуйбута, элбэх кистэлэҥ докумуоннары бэчээттээн аан дойдуга элбэх айдааны таһаарбыта.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1868 — Петр Афанасьев — түмэт диэйэтэлэ, саха бастакы үөрэхтээхтэриттэн биирдэстэрэ, Дүпсүн улууһун кулубата, "Сахалар сойуустарын" тэрийсээччи. Cири хорутан бурдук, оҕуруот ыһыытын пропагандалаабыт, тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах техниканы маҥнайгынан боруобалаан дьон туһанарыгар холобур буолбут. Ону кытары сири нүөлсүтэр соруктаах Саха сиригэр бастакы аһыллар-сабыллар быһыты туттарбыт уонна кыыл-сүөл түмэлин арыйан үлэлэппит киһи.
  • 1901 — Лука Харитонов — филология билимин дуоктара, профессор, РСФСР уонна Саха АССР үтүөлээх наука диэйэтэлэ.
  • 1939Прокопий Яковлев — РФ уонна Саха АССР үтүөлээх бырааһа. 1979-1990 сылларга СГУ Медико-лечебнай факультетын декана, 1994-1999 сылларга СӨ Доруобуйа харыстабылын миниистирэ. Кэбээйи улууһун Ытык олохтооҕо.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]