Ый (кэм)

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Ый диэн халандаардарга туттуллар кэм кээмэйэ. Ый Сир тула биир эргииригэр тэҥнэhэр. Ыйга 29,53 кэриҥэ күн баар, сылга 12 ый баар.

Ыйдар сахалыы ааттара: тохсунньу, олунньу, кулун тутар, муус устар, ыам ыйа, бэс ыйа, от ыйа, атырдьах ыйа, балаҕан ыйа, алтынньы, сэтинньи, ахсынньы.

                                           Ый.

Халлаанна ый уескээн - бутэн ессе сана ый халлаанна уескуер диэри кэм. Ебугэ кэми кээмэйдиир угэстэриттэн биирдэстэрэ. Былыргы саха сарсыарда-киэhэ от - мас тиэйэ сылдьан, киирэ-тахса халлаанна кестер ыйы кун аайы кере-кэтии сылдьара. Ол да иhин сахалыы ааттаах ыйдар уескээтэхтэрэ. Ессе: 1 Ый саната. 2. Ый ортото 3. Ый эргэтэ. 4 Ый бутуутэ диэн, билинни ый фазата (уонна неделя) диэн ейдебуллэргэ сеп тубэhэр, кэм кээмэйин быhаарыылар бааллара. Аны туран, холобура, хаhан буолара чопчу биллэр ый хойутаан тахсар «кубэ киэhэтэ» диэн тууннэр ый эргэтин саҕаланыытыгар бааллара. Кыhын бытархан тымныыга оннук ытыс таhынар харанаҕа тубэспит айан киhитэ эрэйи керере. Аhары баран сэрэхтээҕэ. Онон «кубэ киэhэтэ» кэмнэригэр сырыы-айан тохтуура. Билим этэринэн синодическай ый 29,5 хонуктаах. уеhээ этиллибиттэн кестерунэн сахаҕа даҕаны ый 29-30 хонуктаах диэн ейдебул баара.