Сэтинньи 19

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Сэтинньи 19 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 323 күнэ (ордук хонуктаах сылга 324-c күнэ). Сыл бүтүө 42 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Табахтан батыныы күнэ (2020, сэтинньи үһүс чэппиэрэ)
  • Саха ӨрөспүүбүлүкэтэFlag of Sakha.svg Саха ӨрөспүүбүлүкэтэСаха Сиригэр нуучча тылын күнэ.
  • ХНТFlag of the United Nations.svg ХНТ — Дойдулар ардыларынааҕы Эр дьон күнэ. бастаан Тринидад уонна Тобаго диэн дойдуга 1999 сыллаахха олохтоммута, кэлин элбэх дойду өйөөбүтэ, тиһэҕэр ХНТ ылыммыта. Бу күн эр киһи чөл туругар, дьиэ кэргэҥҥэ, үөрэхтээһиҥҥэ балаһыанньаларыгар болҕомто ууруллар.
  • Урбаанньыт дьахтар күнэ (ааҥл. Women's Entrepreneurship Day, WED). 2014 сыллаахтан киэҥник бэлиэтэнэр, урбааҥҥа уһулуччу ситиһиилээх дьахталларга бириэмийэ туттараллар. Урбаанньыт дьахталлар ситимнэһиилэригэр, бэйэ-бэйэлэрин өйөһүүлэригэр туһуланар.
  • Философия Аан дойдутааҕы күнэ.
  • Аан дойдутааҕы чэпчэ (туалет) күнэ. Бу омос көрдөххө күлүүлээх эрээри, гигиена уонна чөл турук өттүнэн сүрдээх суолталаах кыһалҕаҕа болҕомто уурар күн. ХНТ билинэринэн аан дойдуга 4,2 миллиард киһи «мөлтөх санитариялаах» олохтоох. Саха сиригэр кыһын таһардьа тахсан киирииттэн ыарыылар (холобур дьахтар ууһуур тиһигин ыарыылара) элбиэхтэрин сөбүн этэллэр.
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа, КазахстанFlag of Kazakhstan.svg Казахстан, БеларусьFlag of Belarus.svg Беларусь — Ракетнай сэриилэр уонна артиллерия күннэрэ.
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа, УкраинаFlag of Ukraine.svg УкраинаӨстүөкүлэ оҥорооччу күнэ.
  • УкраинаFlag of Ukraine.svg Украина — Гидрометеорология сулууспатын үлэһиттэрин күнэ.
  • БразилияFlag of Brazil.svg Бразилия — Былаах күнэ.

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1921 — Өрөбөлүүссүйэни утарыы тэнийбитинэн сибээстээн Дьокуускай куоратыгар осаднай балаһыанньа биллэриллибит. Дьокуускайга ол саҕана ЧОН, харабыл батальона, Сибиирдээҕи аналлаах этэрээт 7-с ротата уонна баҕа өттүнэн көмүскээччилэр бааллара. Эмиэ бу күн Ньылхан хайысхатыгар хамандыырынан анаммыт Белов И.И. этэрээтэ Үчүгэй Мыраан диэн дьаам ыстаансыйатыгар ордууламмыта. Бу этэрээт 15 киһилээх разведката ыстаансыйаттан 5 биэрэстэлээх сиргэ тоһуурга түбэһэн икки кыһыл армееһын сүтэрбитэ.
  • 1928 — ЯЦИК президиума "Саха АССР-га киинэ устуу дьыалатын туругун уонна сайдыытын туһунан" уураах ылыммыт. Туспа бүддьүөттээх, устааптаах Госкино диэн тэрилтэни тэрийэр туһунан этиллибит.
  • 1942Сталинградтааҕы кыргыһыы кэмигэр сэбиэскэй аармыйа "Уран" диэн ааттаах утары кимэн киирии операциятын саҕалаабыт. Үс фронт кимэн киириитин түмүгэр икки Германия, икки Румыния уонна биир Италия аармыйалара урусхалламмыттар, ону кытары Сталинградка ньиэмэс 6-с аармыйата уонна атын чаастара төгүрүктээһиҥҥэ түбэспиттэр.
  • 1969 — Аатырбыт футболист Пеле күрэхтэһиилэргэ киллэрбит голларын ахсаана тыһыынчаҕа тиийбит. Тыһыынчалаах голун Пеле Рио-де-Жанейроҕа Маракана стадионугар бэйэтин Сантос кулуубун Васко да Гама диэн кулуубу утары оонньуутугар пенальтиттан киллэрбит.
  • 1987 — Люкс кылаастаах сэдэх массыына "Bugatti Royale" аукциоҥҥа рекорд сыанаҕа, 5,5 мөл. дуолларга, атыыламмыт. 1926—1933 сылларга уопсайа 6 "Bugatti Royale" оҥорбуттар, кинилэр бары билигин бааллар.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1092 — Мелик-шах I  — сельджук султаана (1072—1092), Алп-Арлсан уола уонна утумнааччыта. Сельджук илэ Мелик-шах салайар кэмигэр күүһүн-уоҕун муҥутуур таһымыгар тахсыбыта, улаханнык кыаҕырбыта.