Атырдьах ыйын 16

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Атырдьах ыйын 16 диэн Григориан халандаарыгар сыл 228-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 229-c күнэ). Сыл бүтүө 137 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • ГабонFlag of Gabon.svg Габон — Тутулуга суох буолуу күнэ (икки күн бэлиэтэнэр). Францияттан 1960 сыл атырдьах ыйын 17 күнүгэр тутулуга суох буолбута
  • Доминика ӨрөспүүбүлүкэтэFlag of the Dominican Republic.svg Доминика Өрөспүүбүлүкэтэ — Өрөспүүбүлүкэ сөргүтүллүбүт күнэ
  • ИталияFlag of Italy.svg Италия — Сиенатааҕы Палио — сылга иккитэ буолар ат сүүрдүүтэ
  • КипрFlag of Cyprus.svg Кипр — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан 1960 с.)
  • АХШFlag of the United States.svg АХШ — Салгын десааннын сэриилэрин күнэ[1]
  • ПарагуайFlag of Paraguay.svg Парагуай — Оҕо күнэ. 1869 сыллаахха Акоста-Нью аттыгар кыргыһыыга улахан аҥаара 9-15 саастаах оҕолортон турар Парагвай сэриитин Бразилия уонна Аргентина сэриилэрэ кыргыбыттар.
  • ЯпонияFlag of Japan.svg Япония — Гозан-но Окуриби (五 山 送 り 火), Киото куоракка буолар Обон бэстибээл түмүктүүр күнэ. Киото аттыгар баар хайаларга 5 баараҕай уот оттоллор.

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1806 — Селенга полкатыттан аҕыс рота Дьокуускайдааҕы уонна Охуоскайдааҕы мушкетердар полкаларын тэрийэргэ араарыллыбыттар.
  • 1851 — «Положение об управлении Якутской областью» диэн уурааҕынан Саха уобалаһа Иркутскай күбүөрүнэ састаабыттан таһаарыллыбыт уонна 1852 сыл тохсунньу 1 күнүттэн Илин Сибиирдээҕи генерал-губернаторство састаабыгар күбүөрүнэ бырааптаах уобалас буолбута.
  • 1896Канаада арҕаа өттүгэр Клондайк диэн үрэххэ кыһыл көмүс көстүбүт. Элбэх айымньыга, ол иһигэр Джек Лондон кинигэлэригэр ахтыллар «Көмүс үлүскэнэ» саҕаламмыт — сүүс тыһыынча киһи байар абылаҥар ылларан көмүс көрдүү аттаммыт. Бу күн билигин да Доусон куоратыгар киэҥник бэлиэтэнэр.
  • 1891 — Цесаревич Николай (кэлин Николай II ыараахтааҕы) 10 ыйдаах Илиҥҥи айана түмүктэммит. Бу айан кэмигэр Японияҕа сылдьан цесаревич быһылааҥҥа түбэспитэ: дьоппуон полицейскайа саабыланнан кэрдэн өлөрө сатаабыта, төбөҕө бааһырдыбыта. Аҕыйах хонугунан 23 сааһын бэлиэтээн баран Владивостокка барбыта. Японияҕа сылдьар кэмигэр илиитигэр татуировка оҥотторбута биллэр. Сорох сылдьыбыт сирдэрэ: Триест (Италия), Эгиипэт, Ииндийэ, Цейлон, Сингапур, Бангкок, Сайгон, Япония, Владивосток, Хабаровскай, Благовещенскай, Иркутскай, Кроасноярскай, Томскай, Тобольскай, Омскай, Оренбург.
  • 1918Байкал күөлүгэр Чехословак легиона уонна Кыһыл Аармыйа хараабылынан кыргыспыттар. Чехословактар түөрт гаубицалаах икки пароходтара Листвянкаттан кэлэн Мысовскай куораты уонна кыһыллар байыаннай хараабыл оҥостубут "Байкал" ледоколларын ытыалаабыттар. Түмүгэр кыһыллар "Байкал" ледоколлара тимирбит, Мысовскай порда уонна тимир суол вокзала урусхалламмыт.
  • 1926 — Бүлүү Дьөккөнүттөн төрүттээх Степан Гоголев Саха АССР юстициятын хамыһаара уонна борокуруора буолар.
  • 1971Баhрейн Британия протекторатыттан босхоломмут.
  • 1994 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэрэсидьиэнин уурааҕынан "Өлүөнэ туруук хайалара" айылҕа паарката тэриллибит.
  • 2009Дьамайка сүүрүүгэ Усейн Болт Берлиҥҥэ буолбут Чэпчэки атлетикаҕа аан дойду чөмпүйэнээтигэр 100 миэтэрэни 9:58 куоһаран аан дойду рекордун олохтообут.
  • 2017 — Аан дойдуга ртуть туттуллуутун аҕыйатар сыаллаах Минамата конвенцията күүһүгэр киирбит.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1936 — Ньурба Чаппандатыгар Павел Стасов — Саха АССР-га спортивнай ох сааннан ытыыны киллэрбит уонна сайыннарбыт киһи.
  • 1949 — Юрий Шейкин — аҕыйах ахсааннаах омуктар муусукаларын үөрэтэр чинчийээччи. АГИКИ преподавателэ.
  • 1975 — Анна Данилова — фольклорист учуонай, филология билимин хандьыдаата.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1977Элвис Пресли — аатырбыт ырыаһыт, музыка суруйааччы.
  • 1981 — Томмокко Виктор Захаров (07.02.1901 төр.) — Эмэлдьээктээҕи сүлүүдэлээх сири арыйбыт киһи. Амматтан төрүттээх дьон дьиэ кэргэнигэр Чекунда диэн билигин Хабаровскай кыраайга киирэр сиргэ төрөөбүтэ.
  • 2006 — Анастасия Варламова (23.03.1948 төр.) — саха биллиилээх ырыаһыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа.


  1. NATIONAL AIRBORNE DAY - August 16 - National Day Calendar