Иһинээҕитигэр көс

Ахсынньы 6

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Ахсынньы 6 диэн Григориан халандаарыгар сыл 340-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 341-c күнэ). Сыл бүтүө 25 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1240Батый хаан сэриитэ Арҕаа бохуот кэмигэр Киеви сэриилээн ылбыт уонна урусхаллаабыт.
  • 1492Христофор Колумб бастакы эспэдииссийэтэ Куубаны булбут, Япония дии санаабыт, онтон Кастилияҕа майгыннааппыт уонна Эспаньола диэн ааттаабыт.
  • 1534Испанияттан көһөн кэлбит Себастьян де Белалькасар диэн баһылыктаах дьон Эквадорга Кито куораты олохтообуттар.
  • 1704 — Чамкаур аттынааҕы кыргыһыы: Моҕуол-сикх сэриилэрин кэмигэр сикх Хальса Улуу Моҕуоллар сэриилэрин үлтүрүппүт.
  • 1714Сибиир норуоттарыгар күүс өттүнэн христианскай итэҕэли киллэрэр туһунан Бүөтүр I уурааҕа тахсыбыт.
  • 1741Арассыыйаҕа дворцовай переворот түмүгэр ыраахтааҕыннан Бүөтүр I кыыһа Елизавета Петровна буолбут.
  • 1877Томас Эдисон аан бастакы фонограмманы оҥорбут.
  • 1917Финляндия түмэнэ Арассыыйатан арахсыы уонна туспа дойду буолуу туһунан декларация ылыммыт.
  • 1920Хотугу Ингрия Өрөспүүбүлүкэтэ суох буолбут, өрөспүүбүлүкэ киинэ буола сылдьыбыт Кирьясало сэлиэнньэ олохтоохторо Финляндияҕа көһөн хаалбыттар. Бу иннинэ Финляндия уонна Арассыыйа ыккардыларыгар түһэрсиллибит Тартутааҕы эйэ сөбүлэҥинэн (1920 сыл, алтынньы 14) өрөспүүбүлүкэ сирдэрэ Арассыыйаҕа бэриллибиттэрэ. Билигин өрөспүүбүлүкэ сирдэрэ Ленинград уобалаһын Всеволожскай оройуонугар киирэллэр.
  • 1921Ирландия уонна Британия дуогабарга илии баттаабыттарын түмүгэр биир сылынан (1922) Ирландия тутулуга суох буолбут.
  • 1926Саха АССР Үөрэх уонна Доруобуйа харыстабылын наркоматын дьаһалынан Саха национальнай труппатын оннугар Саха судаарыстыбаннай национальнай тыйаатыра тэриллибит.
  • 1938Франция уонна Германия доҕордоһуу туһунан пакт түһэрсибиттэр. Франция салайааччылара бу саҕана Германияны Сэбиэскэй Сойуус диэки сэриинэн барыа диэн эрэммиттэр эбит.
  • 1977ЮАР Бопутатсвана диэн тсвана омуктар олорор бантустааннарыгар тутулуга суох статуһу иҥэрбит. Бопутатсвана атын дойдуларынан билиниллибэтэҕэ. 1994 сыллаахха ЮАР-га холбоспута.
  • 1978 — Испанияҕа референдумнаан саҥа конституцияны ратификациялаабыттар.
  • 1992 — Ииндийэҕэ Уттар-Прадеш штаакка индуистар Бабри мэчиэтин урусхаллаабыттар, онтон сылтаан тахсыбыт өлөрсүүгэ 2000 кэриҥэ киһи өлбүт.
  • 2000ливерморий аһыллыбыт — 116 нүөмэрдээх химия элэмиэнэ.
  • 2015 — Венесуэлаҕа түмэн быыбарыгар оппозиция кыайбыт, XXI үйэҕэ маннык бастакы түбэлтэ.
  • 2017 — АХШ-ка бэрэсидьиэн Дональд Трамп дьаһалтата Иерусалимы Израиль киин куоратынан билиммит.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1771Джованни Баттиста МорганьиИталия бырааһа, патология анатомиятын төрүттээччи.
  • 1942Семен ИвановИркутскайга өрөбөлүүссүйэ кыттыылааҕа, кавалерист, Гражданскай сэрии кэмигэр Саха сиригэр кыһыл разведчиктар этэрээттэрин хамандыыра, Дьокуускайдааҕы хомуньуус баартыйа кэмитиэтин чилиэнэ, экэнэмиис (Ленинграадтааҕы норуот хаһаайыстыбатын үнүстүүтэ, 1924-26 сс.), Саха сиринээҕи Госбаан хонтуоратын управляющайа, Өлүөнэ өрүс пароходствотын управлениетын начаалынньыгын солбуйааччы, инженер-гидролог (Ленинграадтааҕы транспортнай академия, 1930-34 сс.).
  • 1942Григорий Попов — Саха сиригэр төрөөбүт нуучча аҕабыыта, богословие билимин хандьыдаата, уопсастыбаннай диэйэтэл.


  1. Основание столицы Кито в Эквадоре — 6 декабря. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010