Ыам ыйын 18

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ыам ыйын 18 диэн Григориан халандаарыгар сыл 138-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 139-c күнэ). Сыл бүтүө 227 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Түмэл аан дойдутааҕы күнэ. Сылын ахсын бу күн ханнык эрэ тиэмэҕэ ананар. 2021 сыл тиэмэтэ: «Түмэл кэскилэ: барҕарыы уонна саҥа көрүү» (The Future of Museums – Recover and Reimagine), түмэллэри үлэҕэ саҥа уопуту атастаһалларыгар, аныгы кыһалҕалары быһаарарга көҕүтэр.
  • Бу күн Саха сирин киин өттүгэр буҕарҕана кэлэр.

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1268Эгиипэт мамелюктара Антиохия куораты сэриилээн ылбыттар.
  • 1291 — Эгиипэт мамелюктара Акраны ылбыттар — крестоносецтар "Сибэтиэй сиргэ" тиһэх кириэппэстэрин.
  • 1781 — Перу төрүт олохтоохторун ордук бөдөҥ өрө турууларын баһылыгын Туупак Амару II диэн ааттаммыт киһини испанецтар кырыктаахтык өлөрбүттэр. Бастаан ойоҕун, биир уолун, атын чугас дьонун көрөн турдаҕына өлөртөөбүттэр, онтон бэйэтин түөрт атынан хайа тартарбыттар. Бу киһи инкалар бүтэһик ыраахтаҕыларын Туупак Амару сыдьаана этэ, өбүгэтин аатын ылыммыта.
  • 1804Наполеон Бонапарт Франция императорынан ааттаммыт.
  • 1944Кырыым татаардарын күүһүнэн көһөрүү (депортация) саҕаламмыт.
  • 1951Кэриэйэ сэриитэ: ХНТ Кытайы утары, Хотугу Кэриэйэни өйүүрүн иһин, экономическэй санкция биллэрбит.
  • 1957 — ССРС Миниистирдэрин сэбиэтин уурааҕынан ССРС Наукатын академиятын Сибиирдээҕи салаата төрүттэммит.
  • 1974 — "Мичилийэр Будда" бырайыак чэрчитинэн Индия бэйэтин бастакы атомнай буомбатын дэлби тэптэрбит. Онон аан дойдуга атомнай сэрии сэптээх алтыс дойду буолбут.
  • 1989 — Литва ССР-ын Үрдүкү Сэбиэтэ Литва суверенитетын туһунан Декларация ылыммыт.
  • 2000 — Владимир Путин ыйааҕынан Уһук Илин федеральнай уокурук тэриллибитэ.
  • 2001"Орто Дойду" зоопарка бастакы ыалдьыттарын көрсүбүтэ.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1048Омар Хайям (1131 өлб.), перс уонна таджик бэйиэтэ, математик, бөлүһүөк.
  • 1866 — Василий Никифоров-Күлүмнүүр (15.09.1928 өлб.)  — Саха уһулуччулаах түмэт, бэлиитикэ диэйэтэлэ, юрист, краевед учуонай, суруйааччы, публицист, "Сахалар сойуустарын" салайааччыта, Саха сиригэр земствоны киллэрии көҕүлээччитэ уонна тэрийээччитэ.
  • 1868Николай II (1918 өлб.), Арассыыйа импиэрийэтин тиһэх ыраахтааҕыта (1894—1917).
  • 1869Сулейман Стальскай (дьиҥнээх араспаанньата Гасанбеков; 1937 өлб.), лезгин ашуг бэйиэтэ, Дагестаан норуодунай бэйиэтэ.
  • 1896 — Скрябин Адам Васильевич (1938 өлб.) — саха бастакы хормейстера. Бу Нөмүгүттэн төрүттээх киһи Москубаҕа консерваторияҕа үөрэммитэ, 1917 сыллаахха саха бастакы хуорун тэрийбитэ, оттон 1931 сыллаахха — бастакы хомус ансаамбылын.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]