Балаҕан ыйын 19

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Балаҕан ыйын 19 диэн Григориан халандаарыгар сыл 262-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 263-c күнэ). Сыл бүтүө 103 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Саха ӨрөспүүбүлүкэтэFlag of Sakha.svg Саха Өрөспүүбүлүкэтэ — Доруобуйаны бөҕөргөтөр сүүрүү күнэ (2021, ыам ыйын уонна балаҕан ыйын үһүс өрөбүллэригэр)
  • Flag of Edward England.svg Дойдулар ардыларынааҕы пират курдук саҥарыы күнэ (оонньуу быһыытынан бэлиэтэнэр). 1995 сыллаахха икки киһи толкуйдаабыттар, 2002 сыллаахха Дэйв Барри диэн АХШ-ка биллэр обозреватель өйөөбүт, ол кэнниттэн аан дойдуга тарҕанан барбыт
  • АрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа — Сэрии сэбин оҥорооччу күнэ
  • СловакияFlag of Slovakia.svg Словакия — Словак омугун сэбиэтин бастакы тахсыытын күнэ (1848 сыллаахха)
  • Сент-Китс уонна НевисFlag of Saint Kitts and Nevis.svg Сент-Китс уонна Невис — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан 1983 сыллаахха)
  • ЧилиFlag of Chile.svg Чили — Сэбилэниилээх күүстэр күннэрэ

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1648 — Француз учуонайа Блез Паскаль атмосфераҕа салгын баттааһына баарын дакаастаабыт.
  • 1743 — Статскай советник Генрих Конрад Саха сирин бойобуодатынан анаммыт. Кини бу солоҕо 1745 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр дылы сулууспалаабыта.
  • 1790 — Нуучча суруйааччыта Александр Радищев Арассыыйа олоҕун-дьаһаҕын кириитикэлиир «Петербургтан Москубаҕа айан» диэн сэһэни суруйбутун иһин Сибииргэ көскө ыытыллыбыт.
  • 1893Саҥа Зеландияҕа дьахталларга барыларыгар быыбардыыр быраабы биэрэр сокуоҥҥа күбүрүнээтэр илии баттаабыт.
  • 1928Нью-Йорка Микки Маус туһунан ойуулук аан бастаан көрдөрүллүбүт. Кутуйах оҕото ол саҕана саҥарбат этэ уонна билигин көстөр Микки Мауска майгыннаабата.
  • 1939 — Кыһыл Аармыйа Вильнюска киирбит.
  • 1944Финляндия уонна Сэбиэскэй Сойуус икки ардыларыгар Москубатааҕы тупсууга илии баттаммыт, сэрии түмүктэммит.
  • 1982АХШ учуонайа Скотт Фалман университет биллэриилэрин дуоскатыгар бастакынан смайллары туһаммыт: мичээр :-) уонна хомолто :-( .
  • 1991 — Альпаҕа Италия уонна Австрия кирбиилэригэр Эци диэн ааттаммыт былыргы киһи өлүгүн булбуттар. Бу киһи биһиги ээрабыт иннинэ 3400 уонна 3100 сыллар ыккардыларыгар олорбута быһаарыллыбыта. Эцталь Альпаларыгар көстүбүт буолан Эци (нууччалыы сороҕор Отци дииллэр) диэн аат иҥэрбиттэрэ.
  • 2006Таилаҥҥа аармыйа былааһы бэйэтин илиитигэр ылбыт, еонституция үлэтин тохтоппут уонна дойду үрдүнэн байыаннай балаһыанньаны биллэрбит.
  • 2017Миэксикэҕэ Пуэбло куоракка күүстээх сир хамсааһына буолбут. 370 киһи өлбүт, 6000 тахса киһи бааһырбыт, улахан хоромньу тахсыбыт.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1930 — Гавриил Попов — филология үөрэҕин хандьыдаата, кыраайы үөрэтээччи. Саха тылыгар баар тыллар төрүттэрин быһаарсыбыт учуонай-лингвист. Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Ытык олохтооҕо.
  • 1935 — Евдокия Захарова — СӨ үөрэҕириитин туйгуна, тыыл, педагогическай үлэ бэтэрээнэ.
  • 1959 — Галина Бочкарева — суруналыыс, Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруналыыстарын Сойууһун бэрэстээтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1912 — Виктор Курнатовскай — профессиональнай революционер, социал-демократ, 24 сыл эмиграцияҕа, сыылкаҕа (ол иһигэр Дьокуускайга), хаайыыларга, хаатыргаҕа сылдьыбыт.
  • 1993 — Анастасия Данилова — Саха АССР общественнай, судаарыстыбаннай диэйэтэлэ.
  • 2001 — Иннокентий Томскай (01.03.1934 төр.) — Саха сиригэр дьахтар үлэтин туһаныыны чинчийбит, өрөспүүбүлүкэҕэ экономика билимин устуоруйатын үөрэппит саха биллиилээх учуонайа, экономика билимин дуоктара.