От ыйын 14

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

От ыйын 14 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 195-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 196-c күнэ). Сыл бүтүө 170 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • ИраакFlag of Iraq.svg Ираак — Өрөбөлүүссүйэ күнэ.
  • ФранцияFlag of France.svg Франция — Бастилияны ылыы күнэ. Бу бырааһынньык дьиҥнээх аата Дойду күнэ (фр. La Fête Nationale). 1880 сыллаахтан дойдуну сомоҕолоору бэлиэтиир буолбуттара. Бастилияны ылыыны бэйэтин дьиҥэр французтар сорохторо туох да суолтата суох хаан тохтубут быһылаанынан ааҕаллар.

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1789 — Францияҕа өрөбөлүүссүйэ кэмигэр өр сылларга хаайыы буолан турбут кириэппэһи Бастилияны ылбыттар. Бу хаайыы өрө турбут дьоҥҥо хоруол былааһын бэлиэтэ этэ. Сарсыныгар Бастилияны урусхаллыырга уураахтаабыттара. Турбут сирэ билигин Париж биир болуоссата буолан турар.
  • 1899Верхоянскайга мунньах түмүгэр почта арыйар буолбуттар.
  • 1939 — Саха АССР НКВД-та көмүс бырамыысыланнаһын тэрийээччи Вольдемар Бертины утары дьыаланы тохтоппут. Түөрт ый хаайыыга сыппыт Бертин буруйа дакаастамматаҕынан босхоломмут.
  • 1943 — Кыһыл Знамя хутор анныгар буолбут кыргыһыыга Намтан төрүттээх лейтенант Василий Кайгородов взвода өстөөх тааҥкалара хаста да кимэн киириилэрин тохтоппут, 4 тааҥканы урусхаллаабыт. Бу кыргыһыыга хорсун быһыытын иһин "Кыһыл Сулус" уордьанынан наҕараадаламмыт. Феодосий Донской 1944 сыллаахха суруйбут суругар ахтыллар. Онно суруллубутунан, сэрии бастакы күнүттэн сэрии күөнүгэр сылдьыбыт, алтата бааһырбыт.
  • 1967 — Аан дойдутааҕы интеллектуальнай бас билии тэрилтэтин тэрийэр туһунан Конвенцияҕа илии баттаммыт.
  • 1977 — нууччалыы суруйар саха бэйиэтэ Софрон Осипов «Молодежь Якутии» хаһыакка аан бастаан бэчээттэммит.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1704 — ыраахтааҕы Алексей Михайлович кыыһа царевна Софья Алексеевна Романова, 1682—1689 сылларга Петр уонна Иван кыра саастаах царевичтарга регент.
  • 1817 — Франция суруйааччыта Анна Луиза Жермена де Сталь.
  • 1939 — Чехия живописеһа, тыйаатыр худуоһунньуга, иллюстратор, ювелир дизайнер уонна плакатист Альфонс Мария Муха.
  • 1968 — Нуучча суруйааччыта Константин Паустовскай. Нуучча тылыгар омук тыла-өһө туттулларын өлөрдүү абааһы көрөрө.
  • 1997Николай Абыйчанин (13.05.1925 төр.) — суруйааччы, суруналыыс. 1944 сыллаахха бултуу сылдьан таастан охтон бастакы группалаах инбэлиит буолбута, 1949 сыллаахха ыарахан ыарыыга ылларан аҥаар хараҕын сүтэрбитэ, истибэт буолбута, ол эрээри эр санаатын булгуруппакка кырдьыар диэри суруналыыстаабыта, суруйааччы буолбута.