Алтынньы 11

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Алтынньы 11 диэн Григориан халандаарыгар сыл 284-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 285-c күнэ). Сыл бүтүө 81 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • ХНТFlag of the United Nations.svg ХНТ — Дойдулар ардыларынааҕы кыыс оҕо күнэ
  • Алтынньы бастакы толору нэдиэлэтин субуотата — Хаһыат таһаарааччылар аан дойдутааҕы күннэрэ
  • БашкортостанFlag of Bashkortostan.svg Башкортостан — Өрөспүүбүлүкэ күнэ
  • Хотугу МакедонияFlag of Macedonia.svg Хотугу Македония — Өрө туруу күнэ
  • АХШFlag of the United States.svg АХШ — Генерал Пуласки күнэ. АХШ туспа дойду буолуутугар поляктар суолталарын ахтан ааһар соруктаах поляк төрүттээх Казимир Пуласки 1779 сыллаахха өлбүтүн АХШ бэрэсидьиэнин көҕүлээһининэн 1929 сыллаахтан бэлиэтииллэр
  • АХШFlag of the United States.svg АХШ — Каминг-аут күнэ

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1142 — билиҥҥи Кытай хоту өттүгэр баар буола сылдьыбыт чжурчжээннэр Цзинь судаарыстыбаларын уонна соҕуруу өттүгэр баар буола сылдьыбыт Сун судаарыстыба ыккардыларыгар буолбут уһун сэрии эйэ сөбүлэҥинэн түмүктэммит. Бу сэрии кэмигэр сэрии ньыматыктара (технологиялара) күүскэ сайдыбыттара, холобур, буораҕы киэҥник туһанар буолбуттара, ону тэҥэ Кытайга бөдөҥ демографическэй хамсааһыннар буолбуттара. Сөбүлэҥинэн Сун Цзинҥҥэ сылын ахсын түһээн төлүүргэ сөбүлэспитэ, ол да буоллар, төһө да батталга киирдэр, соҕуруу Кытай хотуну кытта эргинэн байбыта-тайбыта.
  • 1658 — Долгоруков кинээс баһылыктаах нуучча сэриитэ Речь Посполита литовецтартан турар сэриитин Верки сэлиэнньэ (билигин Вильнюс куорат сорҕото, Вяркяй оройуона) аттынааҕы кыргыһыыга кыайбыт. Ол да буоллар, Долгоруков кыайыытын сатаан туһамматах, аармыйата уонна аттара аһыыр астара суох хаалан, чугуйарга күһэллибитэ. Кыргыһыы 1654—1667 сс. Нуучча-Польша сэриитин сорҕото буолбута.
  • 1783 — Арассыыйаҕа акадьыамыйа олохтоммут, бэрэсидьиэнинэн княгиня Екатерина Дашкова анаммыт.
  • 1919 — Арассыыйаҕа Гражданскай сэрии: Кыһыл аармыйа сэриилэрэ Орел күбүөрүнэтигэр Деникин аармыйатын утары турбуттар, Москубаҕа кимэн киириитин тохтоппуттар. Бу кэнниттэн кыһыллар кыайыылара саҕаланан барбыта.
  • 1922
    • Совнарком дэкириэтинэн саҥа харчы — червонец — киллэриллибит.
    • Лев Троцкай хомсомуол сийиэһигэр ыччаты «наука гранитын кириҥ» диэн тута киэҥник тарҕаммыт ыҥырыытын таһаарбыт.
  • 1931 — ССРС-ка чааһынай эргиэн бобуллубут. 1920-с сыллардааҕы НЭП (Саҥа экэниэмикэ бэлиитикэтэ) үйэтэ түмүктэммит.
  • 1944Тыва Народнай Өрөспүүбүлүкэтэ ССРС састаабыгар киирбит.
  • 1962Римҥэ Иккис Ватикан Собора саҕаламмыт. Бу соборга Католик Таҥара дьиэтин саҥардар уонна сиэри-туому судургутутар докуомуоннар ылыллыбыттара. Биир сүрүн уларытыынан литургияҕа латыын тылын оннугар дьоннор бэйэлэрин тылларын туһаныы буолбута.
  • 1986Рональд Рейган уонна Михаил Горбачев Исландияҕа көрсөн сэрии сэбин Европаҕа аҕыйатар туһунан кэпсэтэллэр.
  • 1994Солкуобай кууруһа эмискэ түспүт («хара оптуорунньук»).
  • 1999 — XX үйэ саҕаланыытыгар үлэлии-хамныы сылдьыбыт Саха сирин бэлиитик диэйэтэлэ, конфедералистар бастаанньаларын салайааччыларыттан биирдэстэрэ Михаил Артемьев реабилитацияламмыт.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]