Олунньу 16

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Олунньу 16 диэн Григориан халандаарыгар сыл 47-с күнэ. Сыл бүтүө 318 күн (ордук хонуктаах сылга 319 күн) баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Хотугу КэриэйэFlag of North Korea.svg Хотугу Кэриэйэ — Чаҕылыйар сулус күнэ (Ким Чен Ир төрөөбүт күнэ)
  • ЛитваFlag of Lithuania.svg Литва — Судаарыстыбаннас сөргүтүллүүтүн күнэ

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1722Бүөтүр I «Бүрүстүөл нэһилиэстибэтин туһунан ыйаахха» илии баттаабыт. Импэрээтэр оннугар хаалааччыны бэйэтэ талар буолбут. Бу ыйаахтан сылтаан XVIII үйэ Арассыыйаҕа дыбарыас перевороттарын үйэтэ буолбута.
  • 1854Казахстаҥҥа Жетысу (каз. Сэттэ уу, Семиречье) сиригэр Верный диэн кириэппэс олохтоммут. Билигин — Алматы.
  • 1918Литва Арассыыйаттан уонна Германияттан тутулуга суоҕун биллэрбит.
  • 1937Америкаҕа Уоллес Х. Карозерс нейлоҥҥа патент ылбыт.
  • 1943Харьков куорат ниэмэс сэриилэриттэн босхоломмут. Ол эрэн кулун тутарга ниэмэстэр утары кимэн киирэн Харьковы төттөрү ылбыттара.
  • 1945Аляскаҕа тэҥ быраап туһунан сокуон олоххо киирбит. Бу АХШ-ка бастакы дискриминацияны утары сокуон.
  • 1957ССРС-ка «За спасение утопающих» мэтээл олохтоммут.
  • 2005Киото боротокуола олоххо киирбит. Бу сайдыылаах уонна сайдан эрэр экономикалаах дойдулар парниковай эффеги оҥорор гаастары таһаарыыны кыччаталларын эбэтэр улаатыннарбаттарын мэктиэлиир докумуон.
  • 2005Бүлүү улууһун дьаралыга бигэргэммит.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1831 — Николай Лесков (1895 өлб.), нуучча тылын сыыһырдар киирии тыллар утары охсуспут биллиилээх нуучча суруйааччыта. "Левша" туһунан айымньы ааптара.
  • 1941Ким Чен Ир — 1994—2011 сылларга Хотугу Кэриэйэ басхана.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1871 — Шамиль Имам (1797 төр.), Хапхаас олохтоох омуктарын баһылыга, Хотугу Хапхаас имамаатын салайааччыта.