Олунньу 25

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Олунньу 25 диэн Григориан халандаарыгар сыл 56-с күнэ. Сыл бүтүө 309 күн (ордук хонуктаах сылга 310 күн) баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • ГрузияFlag of Georgia.svg Грузия — Сэбиэскэй оккупация күнэ
  • ПилипиинFlag of the Philippines.svg Пилипиин — Норуот былааһын күнэ
  • КувейтFlag of Kuwait.svg Кувейт — Наассыйа күнэ

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1741Рим папата таҥара үлэһиттэрэ эргиэнинэн дьарыктаналларын боппут.
  • 1836 — Сэмюэл Кольт револьверга АХШ патенын ылбыт.
  • 1921Кыһыл Аармыйа Грузия киин куоратын Тбилисини сэриилээн ылбыт. Грузинскай ССР төрүттэммит.
  • 1930Саха АССР Совнаркомугар гидрометеорология сулууспатын бюрота тэриллибит. Бюро соруга — Саха сиринээҕи гидрометеорология сулууспатын үлэтин иилээн-саҕалаан ыытыы.
  • 1956 — ССКП сүүрбэһис сийиэһигэр Москубаҕа Иосиф Сталин таҥараҕа кубулуйуутун (культ личности) Никита Хрущев бэйэтин дакылаатыгар саралаабыт. Бу дакылаакка баартыйа салалтатын ааспыт устуоруйаҕа саҥа көрүүтэ аһыллыбыта, 1930-с — 1950-с сылларга оҥоһуллубут ыар сокуону кэһиилэр ааҕыллыбыттара, буруй Сталиҥҥа сүктэриллибитэ. Сталин саҕана репрессияҕа түбэспит баартыйа уонна аармыйа диэйэтэллэрин буруйдарын хат көрүү туһунан этиллибитэ.
  • 1991Варшава Сөбүлэҥин (нууч. Варшавский договор) байыаннай тэрилтэтэ эһиллибит, бөлөххө кыттар 22 дойду бу туһунан Будапешт куоракка сайабылыанньа оҥорбуттар. Бу сыл от ыйын 1 күнүгэр Прагаҕа боротокуолга илии баттаан тэрилтэ букатыннаахтык тохтообут. Санаттахха Варшава Сөбүлэҥэ 1955 сыл ыам ыйын 14 күнүгэр баттаммыта, аан дойдуга икки бөдөҥ күүс баар буолуутун кэрэһилээбитэ (иккис — НАТО), дойдулар ыккардыларыгар сэрии саҕаланар куттала намтаабыта. Бөлөх ыһыллыбытын кэнниттэн аан дойду араас муннуктарыгар сэрии турара элбээбитэ, аан дойду сэриитэ буолар куттала эбии тыҥаабыта.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1304Ибн Баттута — аатырбыт арааб айанньыта уонна атыыһыта. Оччотооҕу биллэр дойдулары үксүн кэрийбитэ, ол туһунан сүрдээх суолталаах суруйуулары хаалларбыта. Кырыымҥа, Хапхааска, Алтан Ордуу баһылыгын Узбек олорор сиригэр (аныгы Пятигорскай аттыгар) уонна Волга кытылыгар Алтан Ордуу киин куоратыгар Сарай Беркеҕэ (билигин Волгоград уобалаһын сирэ) сылдьыталаабыта. Түүр уонна моҕуол дьахталлара көҥүл майгылаахтарын сөҕөн суруйбута.
  • 1682Джованни Баттиста МорганьиИталия бырааһа, патология анатомиятын төрүттээччи.
  • 1879Федор Корнилов — бастакы саха идэтийбит музыкааннарыттан биирдэстэрэ, самодеятельнай композитор, хормейстер, саха норуотун музыкатын чинчийээччи, педагог.
  • 1907Сабахаттин Алитурок суруйааччыта, бэйиэт, учуутал.
  • 1960 — Владимир Монастырев — 2003 сылтан Гуманитарнай чинчийии институутугар саха тылын быһаарыылаах тылдьытын секторын сэбиэдиссэйэ (2010 сылтан — лексикография сектора), филология билимин хандьыдаата.

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1920 — Вадим Подбельскай — Саха сиригэр көскө ыытыллыбыт революционердар дьиэ кэргэттэригэр төрөөбүт, 1918-1920 сылларга РСФСР почталарын уонна телеграфтарын наркома.