Алтынньы 13

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Алтынньы 13 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 286-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 287-c күнэ). Сыл бүтүө 79 күн баар.

Бэлиэ күннэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Түбэлтэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1307Франция хоруола Кэрэ Филипп (Филипп IV) тамплиер орденыгар киирэр рыцардары хаайбыт.
  • 1675Нидерланды физигэ Христиан Гюйгенс сиэп чаһыытын патеннаабыт. Маннык чаһыыны кинини кытта тэҥҥэ Англия учуонайа Роберт Гук айбыта.
  • 1860 — Билиҥҥээҥҥэ диэри харайыллан хаалбыт саамай эргэ үөһэ халлаантан хаартыска (аэрофото) Бостон куоракка (АХШ) салгын шаарыттан оҥоһуллубут.
  • 1881 — Аныгы сөргүтүллүбүт иврит тылынан бастакы кэпсэтии буолбут. "Аныгы иврит аҕата" Элиэзер Бен-Йехуда доҕотторун кытары кэпсэппит. Сотору кэминэн дьэбириэйдэр Палестинаҕа көһүүлэрэ саҕаламмыта, онно тиийбит дьон урукку тылларыттан аккаастанан саҥа сөргүтүллүбүт иврит тылыгар көспүттэрэ. Билигин иврит — Израиль судаарыстыбаннай тыла.
  • 1884 — Дойдулар ардыларынааҕы меридианнарга конференция Лондоҥҥа баар Гринвич обсерваториятын меридиана нулевой буоларыгар быһаарбыт.
  • 1904Зигмунд Фрейд «Түүлү анаардааһына» (The Interpretation of Dreams) бэчээккэ тахсыбыт.
  • 1917Португалияҕа Фа́тима куоратыгар үс оҕо тылын истэн мустубут 70 000 киһи «Күн дьиктитин» көрбүттэр.
  • 1923Турция киин куората Истанбултан Анкараҕа көһөрүллүбүт.
  • 1929 — Ола оройуоннааҕы исполкома Илиҥҥи Эбээн (Нагаевтааҕы) культбааза тутар туһунан быһаарыныы ылыммыт. Мантан Магадаан куората тутуллан саҕалаабыт.
  • 1945 — Өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи Бүлүү уокуругун дөкүмүөннэрин суох гыныыны утаран саха биллиилээх учуонайа Георгий Башарин Саха АССР НКВД-тын архыыбын сулууспатыгар сурук суруйбут.
  • 2009«Саха сирин виртуозтара» (Виртуозы Якутии) ансамбль Нижнэй Новгород Кремлин концертыыр саалатыгар концерт биэрбит.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]