Иһинээҕитигэр көс

Пилипиин

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Пилипиин Өрөспүүбүлүкэтэ
Repúbliká ng̃ Pilipinas
Republic of the Philippines
Flag of the Philippines Coat of arms of the Philippines
Ыҥырыыта: "Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan, at Makabansa"
English: "For God, People, Nature, and Country" [1]
Өрөгөй ырыата: "Lupang Hinirang"
(English: "Chosen Land")
Location of the Philippines
Location of the Philippines
Киин куоратаМанила
Largest city Кесон-Сити
Ил тыла пилипиин, ааҥл
Региональнай тыллар Bikol, Cebuano, Ilocano, Hiligaynon, Kapampangan, Pangasinan, Tagalog, and Waray-Waray [2]
National language пилипиин тыла
Омуктар  ПилиппиннэрAeta · Ati · Bajau · Bicolano · Ibanag · Igorot · Ilocano · Ivatan · Kapampangan · Lumad · Mangyan · Moro · Palawan tribes · Pangasinan· Sambal · Tagalog · Visayans · Chinese · European · Spanish · American · Mestizo · Chavacano · Zamboangueño
Олохтоохтор ааттара Filipino, Pinoy
Дьаhалтата Unitary presidential constitutional republic
 -  President Rodrigo Duterte
 -  Vice President Leni Robredo
Independence from Spain
from United States 
 -  Established April 27, 1565 
 -  Declared June 12, 1898 
 -  Recognition July 4, 1946 
 -  Current constitution February 2, 1987 
Иэнэ
 -  Бүтүн 300,000 km² [3](72nd)
115,831 sq mi 
 -  Уу (%) 0.61%[3]
Олохтоохторо
 -  2008 estimate 90.5 million[4] (12th)
 -  2007 census 88,574,614 [5] 
 -  Олохтоох чиҥэ 295/km² (32nd)
765/sq mi
БИО (АКП) 2007 estimate
 -  Total $319.773 billion[6] (37th)
 -  Per capita $3,539.448[6] (122nd)
БИО (номинал) 2007 estimate
 -  Total $172.348 billion[6] (46th)
 -  Per capita $1,907.659[6] (119th)
Дьини (2015) 45.8[3] (medium) 
КСИ (2007/2008) 0.771[7] (medium) (90th)
Валюта Peso (Filipino: peso ) (PHP)
Кэм зоната PHT (UTC+8)
Ил домен .ph
Телефон кода +63
1 Spanish, and Arabic are recognized as auxiliary languages in the Philippine Constitution.
2 Rankings above were taken from associated Wikipedia pages as of December, 2007, and may be based on data or data sources other than those appearing here.

Пилипиин (таг. Pilipinas [ˌpɪlɪˈpinɐs] эбэтэр Filipinas [fɪlɪˈpinɐs]; Listeni/ˈfɪləpnz/) диэн Соҕуруулуу-илин Азияҕа баар арыы дойду. Киин куората Манила. Чуумпу океан арҕаа өттүгэр баар 7,107 арыыттан турар. Олохтоохторун ахсаана 90 млн (аан дойдуга 12с). Уруккута Испания уонна АХШ колониялара этэ.

Олохтоохторугар баһыйар омуктара висайя 30 %, тагааллар (тагалог) 28,1 %, себуано 13,1 %, илокано 9 %, бинисайя 7,6 %, хилигайнон 7,5 %, бикол 6 %, вараи 3,4 %, аттытара 25,3 % (2000 сыллааҕы биэрэпиһинэн). Дойду тыла — тагаал тылыгар (тагалог) чугас пилипино диэн ааттанар тыл.

Пилипиин бэлиэ күннэрэ

[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]
  • Ыам ыйын 14 — Конституция күнэ
  • Ыам ыйын 28 — Былаах күнэ
  • Бэс ыйын 12 — Тутулуга суох буолуу күнэ (Испанияттан, 1898 с.)
  • Бэс ыйын 25Мас олордуутун күнэ
  • Бэс ыйын 30 — Пилипиин уонна Испания доҕордоһууларын күнэ
  • Атырдьах ыйын 21 — Ниной Акино күнэ (ааҥл. Ninoy Aquino Day). 1983 сыллаахха Бенино "Ниной" Акино-балыс диэн бэлиитик эһиил буолуохтаах быыбарга кыттар былааннаах дойдуга төннөн кэлбитин оччотооҕу бэрэсидьиэн дьоно аэропорка ытан өлөрбүттэрэ. Бу кэнниттэн дойдуга күүстээх хамсааһын саҕаламмыта, 1986 сыллаахха буолбут өрөбөлүүссүйэ түмүгэр кини ойоҕо Корасон Акино бэрэсидьиэн буолбута. Бу күн дойдуга өрүүллэр
  • Балаҕан ыйын 28 — Оҕону туһанар порнографияны утары охсуһар күн
  • Сэтинньи 5 (Негрос) — Негрос өрөбөлүүссүйэтин күнэ (Cinco de noviembre). 1898 сыллаахха Негрос диэн Пилипиин арыытыгар өрө туруу буолбут
  1. Republic Act No. 8491. Тургутулунна 30 Балаҕан ыйын 2008.
  2. Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); About диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох
  3. 1 2 3 Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); CIAfactbook диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох
  4. Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); population диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох
  5. Official population count reveals..., National Statistics Office, Republic of the Philippines, 2008, archived from the original. Error: You must specify the date the archive was made using the |archivedate= parameter, http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2008/pr0830tx.html, retrieved on 2008-04-17
  6. 1 2 3 4 Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); IMF2006 диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох
  7. Philippines — The Human Development Index - going beyond income, United Nations Development Programme, 2007/2008, archived from the original. Error: You must specify the date the archive was made using the |archivedate= parameter, http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_PHL.html, retrieved on 2007-12-14