Германия

*Bundesrepublik Deutschland*
Германия Федерал Өрөспүүбүлүкэтэ
Bundesrepublik Deutschland Германия Федерал Өрөспүүбүлүкэтэ
	Ыҥырыыта: Einigkeit und Recht und Freiheit
	Өрөгөй ырыата: third stanza of "Das Lied der Deutschen"; ; ; ;
	Location of Germany Location of Германия (orange) – on the European continent (camel & white); – in the European Union (camel) [Legend]
Киин куората; (уонна саамай улахан куорат)	Берлин; 52°31′N, 13°24′E
Ил тыла	Ниэмэс тыла
Омуктар	91% Ниэмэстэр, 3% Түрктэр, 6% атыттар
Олохтоохтор ааттара	Германиялар
Дьаhалтата	Федерал парламент өрөспүүбүлүкэтэ
Историята
ЭУ кыттыыта	25 кулун тутар 1957
Иэнэ
Олохтоохторо
БИО (АКП)	2007 estimate
БИО (номинал)	2007 estimate
Дьини (2000)	28.3 (low)
КСИ (2005)	▲ 0.935 (high) (22nd)
Валюта	Эуро (€) (EUR)
Кэм зоната	CET (UTC+1)
Ил домен	.de
Телефон кода	+49

Германия (ни. Deutschland), дьиҥнээх аата Германия Федерал Өрөспүүбүлүкэтэ, ГФӨ (ни. Bundesrepublik Deutschland, BRD), диэн Эуропа ортотугар баар дойду. Кини хоту Балтика уонна Хоту байҕаллар икки ардыларыгар, онтон соҕуруу Альпа хайаларыгар диэри сытар. Кини уон алта сиртэн турар, барыта 82 мөлүйүөнтэн тахса ахсааннаах дьонноох, 357 596 км² иэннээх, Эуропа Түмсүүтүгэр саамай элбэх дьонноох дойду буолар. Кини хоту Данияны кытта, илин Польшаны уонна Чиэхийэнэ кытта, соҕуруу Аустрияны уонна Швейцарияны кытта, онтон арҕаа Быраансыйа, Лүксембуургу, Бельгияны уонна Нидерланд кытта быысаһар. Дойду киин куората уонна саамай элбэх дьонноох куората Берлин буолар, оттон сүрүн үп киинэ Франкфурт; саамай улахан куораттаах сирэ Руур буолар.

Дьоно сэргэтэ

Хотугу сороҕо германия үлэһиттэр искэ бириэмэгар саҕанааҕы Ледниковай Хатыл сидьиҥ дэхси сир Хотугу-Германиятаа-ҕы Намтал Сир

Административнай түҥэтии

State	Capital	Area (km²)^[2]	Population (2018)^[3]	Nominal GDP billions EUR (2015)^[4]	Nominal GDP per capita EUR (2015)^[4]
Baden-Württemberg	Stuttgart	35,751	11,069,533	461	42,800
Bavaria	Munich	70,550	13,076,721	550	43,100
Berlin	Berlin	892	3,644,826	125	35,700
Brandenburg	Potsdam	29,654	2,511,917	66	26,500
Bremen	Bremen	420	682,986	32	47,600
Hamburg	Hamburg	755	1,841,179	110	61,800
Hesse	Wiesbaden	21,115	6,265,809	264	43,100
Mecklenburg-Vorpommern	Schwerin	23,214	1,609,675	40	25,000
Lower Saxony	Hanover	47,593	7,982,448	259	32,900
North Rhine-Westphalia	Düsseldorf	34,113	17,932,651	646	36,500
Rhineland-Palatinate	Mainz	19,854	4,084,844	132	32,800
Saarland	Saarbrücken	2,569	990,509	35	35,400
Saxony	Dresden	18,416	4,077,937	113	27,800
Saxony-Anhalt	Magdeburg	20,452	2,208,321	57	25,200
Schleswig-Holstein	Kiel	15,802	2,896,712	86	31,200
Thuringia	Erfurt	16,202	2,143,145	57	26,400
Germany	Berlin	357,386	83,019,213	3025	37,100

Миграция

РСФСР ОЭУ чинчийиилэринэн Германия АХШ кэнниттэн иммиграннарга аан дойдуга иккис миэстэни ылар.

Миграция туһунан дакылаатынан, 2013 сыллаахха Германияҕа саамай элбэх мигрант кэлэн, 1993 сыллаахха кэлбитэ.
Киирбит миграннар ахсааннара 2013 с. 13 %- нан элбээтэ, оттон тахсар миграннар ахсааннара 12% эрэ үрдээтэ. Ол түмүгэр Германияҕа 429 000 киһи киирбититтэн ордук.
Германияҕа киирэр мигрант 58% - Дьобуруопа гражданнара.
1996 сылтан саҕалаан Польша гражданнара буолаллар.
2007 сыллаахха Болгария уонна Румыния киирбитин кэннэ бу дойдулар миграннар ахсааннара элбээбит.
Өссө от ыйын 1 күнүгэр 2013 сыллаахха Дьобуруопа киирбитин кэннэ миграция эмиэ улааппыта.
Экономическай кризиһинэн сибээстээн, Европа соҕуруу дойдуларыттан миграция Испания уонна Италия курдук улаатта.
2012 сылы кытта тэҥнээтэххэ, 70 %- нан куотар сири биэриигэ сайаапка элбээбит.
Урукку өттүгэр миграция АС- үөлгэ киирбэт дойдулартан үрдүк.
Германия устудьуоннарга алыптаах дойду буолар. 86 000 киһи Германияҕа үөрэҕин 2013 сыллаахха саҕалаабыта.
2013 сылга ыалы холбуур 44 311 виза бэриллибитэ.
Хас бэһис олохтооҕо Германияҕа миграционнай ааспыт кэмнээх.

Германия АХШ кэнниттэн иммиграция дойдуга иккис буолар. 2016 сыллааҕы туругунан иммиграннар уонна кинилэр көнө сыдьааннара (омук омуктарын репатрианнарын киллэрэн туран) 18,6 мөлүйүөн киһи, эбэтэр Германия нэһилиэнньэтин 22,5%. 2019 сыллааҕы туругунан, ХНТ сыаналыылларынан, Германияҕа 13,1 мөлүйүөн киһи олорор уонна кинилэр ыччаттара, ол эбэтэр дойду нэһилиэнньэтин 15,7 %^[5].

Экономикатата

Германия экономика өттүнэн сайдылаах дойду буолар.

Эбии маны көр

Германия бэлиэ күннэрэ

Сигэлэр

↑ (ниэм.) Destatis. Bevölkerungsstand am 31.12. ... nach Geschlecht - in 1 000. Тургутулунна 28 Бэс ыйын 2008.
↑ Fläche und Bevölkerung(ниэм.). Тургутулунна 15 От ыйын 2018. Төрүт сириттэн архыыптанна 12 Бэс ыйын 2018.
↑ Fläche und Bevölkerung nach Ländern (German). Statistisches Bundesamt und statistische Landesämter (December 2019). Тургутулунна 3 Муус устар 2020. Төрүт сириттэн архыыптанна 7 От ыйын 2019.
1 2 Gross domestic product – at current prices – 1991 to 2015. Statistische Ämter des Bundes und der Länder (5 November 2016). Төрүт сириттэн архыыптанна 5 Сэтинньи 2016.
↑ Германияҕа таҥкычаҕы хайдах ыл

Бу географияҕа туһунан сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн биэрэн Бикипиэдьийэҕэ көмөлөһүөххүн сөп.

[1] (ниэм.) Destatis. Bevölkerungsstand am 31.12. ... nach Geschlecht - in 1 000. Тургутулунна 28 Бэс ыйын 2008.

[Fläche-2] Fläche und Bevölkerung(ниэм.). Тургутулунна 15 От ыйын 2018. Төрүт сириттэн архыыптанна 12 Бэс ыйын 2018.

[3] Fläche und Bevölkerung nach Ländern (German). Statistisches Bundesamt und statistische Landesämter (December 2019). Тургутулунна 3 Муус устар 2020. Төрүт сириттэн архыыптанна 7 От ыйын 2019.

[auto-4] 1 2 Gross domestic product – at current prices – 1991 to 2015. Statistische Ämter des Bundes und der Länder (5 November 2016). Төрүт сириттэн архыыптанна 5 Сэтинньи 2016.

[5] Германияҕа таҥкычаҕы хайдах ыл

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]