Иһинээҕитигэр көс

1963

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Сыллар
1959 1960 1961 196219631964 1965 1966 1967
Уоннуу сыллар
1930-с 1940-с 1950-с1960-с1970-с 1980-с 1990-с
Үйэлэр
XIX үйэXX үйэXXI үйэ

1963 сыл.

Туох буолбута[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тохсунньу[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Тохсунньу 18 — ССРС Киин тэлэбиидэнньэтин Оҕолорго аналлаах сүрүн эрэдээксийэтэ олохтоммут (Арассыыйаҕа оҕо тэлэбиидэнньэтин төрөөбүт күнүнэн ааҕыллар).
  • Тохсунньу 19 — «Битлз» бөлөх Британияҕа улахан сэҥээриини ылбыт бастакы кэнсиэрэ Лондоҥҥа «Палладиум» эстрада тыйаатырыгар буолбут. Бөлөх 1957 сыллаахха төрүттэммитэ. Бу кэнсиэри биир сыл буолан баран АХШ тэлэбиидэнньэтэ көрдөрбүтэ, ол кэнниттэн аан дойдуга битломания саҕаламмыта[1].
  • Тохсунньу 22 — Хас эмэ үйэ тухары өстөспүт Франция уонна Германия Елисейдээҕи бииргэ үлэлээһин туһунан дуогабар түһэрсибиттэр. Дуогабарга Франция бэрэсидьиэнэ Шарль де Голль уонна Арҕаа Германия канцлера Конрад Аденауэр илиилэрин баттаабыттар.

Олунньу[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Олунньу 19 — Дьокуускайга ССКП Саха сиринээҕи обкуомун пленума буолбут. Саха суруйааччыларын сойууһун бэрэстээтэлэ Сэмэн Данилов тыл этиитигэр "Баартыйа киин кэмитиэтэ уон сыллаахха тахсыбыт обкуом уурааҕын хос көрөр туһунан быһаарда, онон литэрэтиирэбит кыһалҕаларын аһаҕастык ырытар кыахтанныбыт" диэн биллэрбит. Ол аата учуонай Георгий Башарин үс саха суруйааччыларын тустарынан кинигэтэ мантан инньэ бобуулаах буолбатаҕын, ол аата Өксөкүлээх, Алампа уонна Н. Неустроев ааттара норуокка төннүбүтүн туһунан эппит.

Кулун тутар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Муус устар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Муус устар 3Саха сирин суруйааччыларын сойууһун икки күннээх V сийиэһэ аһыллыбыт.
  • Муус устар 7Югославия социалистыы дойду буолбут.
  • Муус устар 11 — Рим папата Иоанн XXIII араак ыарыыттан өлүөн икки ый иннинэ Pacem in terris (Сиргэ эйэни) диэн ааттаммыт энцикликатын таһаарбыт. Бу туһаайыытын урукку понтификтар курдук католиктарга эрэ буолбакка, "аан дойду үтүөҕэ дьулуһар дьонугар барытыгар" оҥорбута, киһи дьоһунун түһэриини утарбыта, дьон бары тэҥнээхтэрин туһунан эппитэ, дьахталлар бырааптарын турууласпыта, ядернай сэрии сэбин утарарын биллэрбитэ.
  • Муус устар 16 — Аан дойдуга бастакынан куйаарга дьахтар Валентина Терешкова «Восток — 5» диэн космос хараабылынан көппүт.

Алтынньы[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]


Сэтинньи[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Сэтинньи 1Пуэрто-Рикоҕа аарыма улахан 304,8 м диаметрдаах Аресибо радиотелескоп үлэтин саҕалаабыт. 2016 сыллаахха Кытайга 500 м диаметрдаах FAST радиотелескоп тутуллуор дылы аан дойдуга саамай улахан этэ.
  • Сэтинньи 23 — Британияҕа саамай өр салҕанар билим фантастикатын сериала «Доктор Кто» бастакы сиэрийэтэ көстүбүт.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. https://ysia.ru/etot-den-v-kalendare-19-yanvarya-5/
  2. Наталья Харлампьева Семен Данилов. — 2-е изд., испр.. — Москва: Молодая гвардия, 2021. — С. 129-130. — 285 с. — (Жизнь замечательных людей). — 1000 экз. — ISBN 978-5-235-04489-0