1961 сыл

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
(Мантан: 1961 көстө)
Сыллар
1957 1958 1959 196019611962 1963 1964 1965
Уоннуу сыллар
1930-с 1940-с 1950-с1960-с1970-с 1980-с 1990-с
Үйэлэр
XIX үйэXX үйэXXI үйэ

1961 сыл.

Туох буолбута[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Чопчуланыахтаах[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Литературовед Арфо Петросян "Споры о наследстве" диэн Москубаҕа тахсар "Знамя" сурунаалга ыстатыйатыгар[1] Георгий Башарин "О трех реалистах-просветителях" үлэтин хайҕаабыт, литэрэтиирэ нэһилиэстибэтин тула туһата суох мөккүөрү тохтотон, ол нэһилиэстибэни чинчийэр уолдьаста диэбит. Бу ыстатыйаттан эр ылан Амма Аччыгыйа, Күннүк Уурастыырап уонна Иннокентий Эртюков Петросяҥҥа уонна сурунаал тутаах эрэдээктэригэр В. Кожевниковка сурук суруйбуттар, онно саха литэрэтиирэтин кылаассыктарын ааххайбат буолуу литэрэтиирэ сайдыытын атахтыырын эппиттэр. Ол эрээри утарылаһааччылар уурайбатахтара, Саха сиринээҕи обкуом "По ленинскому пути" диэн сурунаал балаҕан ыйынааҕы нүөмэригэр Аветисян ыстатыйатын научнай сыаннаһын саарбахтыыр ыстатыйаны таһаарбыттара.

Тохсунньу[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Кулун тутар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Муус устар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Муус устар 1 — РСФСР Педагогика билимигэр акадьыамыйатын Төрүт оскуолаларын чинчийэр институтун Саха сиринээҕи филиала аһыллыбыт. Кэлин бу тэрилтэҕэ олоҕуран СӨ Төрүт оскуолаларын института тэриллибитэ.
  • Муус устар 12 — Юрий Гагарин аан дойдуга бастакынан космоска көппүт.
  • Муус устар 26 — «Саха тылын орфографиятын быраабылаларын» бырайыага «Социалистическая Якутия» хаһыакка бэчээттэммит.

Кулун тутар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Алтынньы[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Алтынньы 17ССКП XXII сийиэһигэр 1980 сылга диэри ССРС-ка хомуньуустуу уопсастыбаны тутар туһунан сорук туруоруллубут. Хрущев дакылаатыгар Сталин буруйун туһунан эмиэ этиммит, бу кэнниттэн Сталин өлүгүн мавзолейтан таһаарбыттара, дойдуга Сталин аатынан урукку сылларга ааттаммыт нэһилиэнньэлээх пууннартан, уулуссалартан, тэрилтэлэртэн кини аатын суох гыммыттара.
  • Алтынньы 30 — Аан дойду устуоруйатыгар саамай сүүнэ кыахтаах бомбаны ССРС дэлби тэптэрбит. 58-мегатонналаах водороднай бомба («Царь-бомба») Саҥа Сир арыытыгар дэлби тэптэриллибит. Санаттахха ол арыыга уруккуттан олохтоох дьураак (ненец) омуктары күүс өттүнэн көһөрөн кэбиспиттэрэ, билигин да төннө сатыыллар.
  • Алтынньы 31Иосиф Сталин өлүгэ Кыһыл болуоссакка баар мавзолейтан таһаарыллыбыт уонна Кириэмил эркинин анныгар көмүллүбүт. Бу саҕана Сталиҥҥа сүгүрүйүүнү утары үлэ барбыта: Сталинград Волгоград буолбута, Сталинабад — Душанбе, дойду үрдүнэн Сталин мэҥэ таастарын көтүрбүттэрэ.

Сэтинньи[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Сэтинньи 8 — "Көрдөөхтөр уонна булугас өйдөөхтөр кулууптара" — КВН («Клуб весёлых и находчивых») программа аан бастаан эпииргэ тахсыбыт.
  • Сэтинньи 10 — Сталинград аата уларыйан Волгоград буолбут. Бу саҕана Сталиҥҥа сүгүрүйүүнү утары үлэ барбыта.

Ахсынньы[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Петросян А.А. Споры о наследстве // Знамя. 1961. №8. 206-210 с.