Сэмэн Данилов

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Данилов Семен Петрович

Сэмэн Данилов — Семен Петрович Данилов (20.03.1917—27.11.1978) — саха норуодунай поэта, прозаик, тылбаасчыт, литератураны ырытааччы, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ.

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

1917 сыл кулун тутар 20 Арҕаа Хаҥалас улууһугар, Мытаах нэһилиэгэр, Бор алааска төрөөбүт. Бор бастакы сүһүөх оскуолатын бүтэрэн, салгыы Бэрдьигэстээх 7 кылаастаах оскуолатын бүтэрбитэ. Колхуоска биригэдьииринэн, булчутунан, норуот суутугар суруксутунан, хомсомуол райкомун инструкторынан үлэлээбитэ.

Дьокуускайга педагогика институтун бүтэрбитэ, кэлин Москубаҕа М. Горькай аатынан Литература институтун иһинээҕи Үрдүкү литература куурустарыгар үөрэммитэ. Оскуолаларга, техникумнарга нуучча тылын уонна литературатын биэрбитэ, сэттэ сыл Дьокуускайдааҕы педагогика институтугар саха литературатын устуоруйатын куурсун биэрбитэ. 50-с сылларга «саха былыргытыгар, олоҥхоҕо, фольклорга аһара хасыһар» диэн омугумсуйууга буруйданан үлэтиттэн ууратыллыбыта[1]. Онтон 1961 с. саҕалаан өлүөр дылы Саха Сирин суруйааччыларын Сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ.

1978 сыллаахха сэтинньи 27 күнүгэр өлбүтэ.

Айар үлэтэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Сэмэн Данилов

1937 сыллаахтан айымньыларын бэчээттээн барбыта. «Саха үҥкүүтэ» — аатырбыт хоһооно ырыа буолбута. Бу хоһоон саха бастакы балеринатыгар Евдокия Степановаҕа анаммыта. Ол гынан баран Сэмэн Данилов литератор быһыытынан диапазона олус киэҥ: хаһыат публицистическэй хоһооно уонна маассабай ырыа, фельетон уонна көрдөөх хоһоон, оҕолорго анаммыт хоһооннор, кэпсээннэр, литературнай-критическэй ыстатыйалар, норуот айымньыларын поэтическай чочуйуу, поэмалар.

А. Пушкин, М. Лермонтов, А. Мицкевич, Т. Шевченко, И. Крылов, М. Горькай, А. Гайдар айымньыларын сахалыы тылбаастаабыта.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Саха норуодунай поэта
  • М. Горькай аатынан РСФСР Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата

Өссө маны көр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Саха саарыннара. Хомуйан оҥордулар Л. Г. Николаев, А. Г. Николаев, Ф. Э. Данилов. — Дьокуускай: «Кудук», 1998. — ISBN 5-7863-0122-2