Күн туруута

Күн турууларын уонна Күн тэҥнэһиилэрин күннэрэ (UTC)
сыл	Күн тэҥнэһиитэ Кулун тутар^[1]		Күн туруута Бэс ыйа^[2]		Күн тэҥнэһиитэ Балаҕан ыйа^[3]		Күн туруута Ахсынньы^[4]
сыл	күн	кэм	күн	кэм	күн	кэм	күн	кэм
2010	20	17:32:13	21	11:28:25	23	03:09:02	21	23:38:28
2011	20	23:20:44	21	17:16:30	23	09:04:38	22	05:30:03
2012	20	05:14:25	20	23:08:49	22	14:48:59	21	11:11:37
2013	20	11:01:55	21	05:03:57	22	20:44:08	21	17:11:00
2014	20	16:57:05	21	10:51:14	23	02:29:05	21	23:03:01
2015	20	22:45:09	21	16:37:55	23	08:20:33	22	04:48:57
2016	20	04:30:11	20	22:34:11	22	14:21:07	21	10:44:10
2017	20	10:28:38	21	04:24:09	22	20:01:48	21	16:27:57
2018	20	16:15:27	21	10:07:18	23	01:54:05	21	22:22:44
2019	20	21:58:25	21	15:54:14	23	07:50:10	22	04:19:25
2020	20	03:49:36	20	21:43:40	22	13:30:38	21	10:02:19
2021	20	09:37:27	21	03:32:08	22	19:21:03	21	15:59:16
2022	20	15:33:23	21	09:13:49	23	01:03:40	21	21:48:10
2023	20	21:24:24	21	14:57:47	23	06:49:56	22	03:27:19
2024	20	03:06:21	20	20:50:56	22	12:43:36	21	09:20:30
2025	20	09:01:25	21	02:42:11	22	18:19:16	21	15:03:01
2026	20	14:45:53	21	08:24:26	23	00:05:08	21	20:50:09
2027	20	20:24:36	21	14:10:45	23	06:01:38	22	02:42:04
2028	20	02:17:02	20	20:01:54	22	11:45:12	21	08:19:33
2029	20	08:01:52	21	01:48:11	22	17:38:23	21	14:13:59
2030	20	13:51:58	21	07:31:11	22	23:26:46	21	20:09:30
2031	20	19:40:51	21	13:17:00	23	05:15:10	22	01:55:25
2032	20	01:21:45	20	19:08:38	22	11:10:44	21	07:55:48
2033	20	07:22:35	21	01:00:59	22	16:51:31	21	13:45:51
2034	20	13:17:20	21	06:44:02	22	22:39:25	21	19:33:50
2035	20	19:02:34	21	12:32:58	23	04:38:46	22	01:30:42
2036	20	01:02:40	20	18:32:03	22	10:23:09	21	07:12:42
2037	20	06:50:05	21	00:22:16	22	16:12:54	21	13:07:33
2038	20	12:40:27	21	06:09:12	22	22:02:05	21	19:02:08
2039	20	18:31:50	21	11:57:14	23	03:49:25	22	00:40:23
2040	20	00:11:29	20	17:46:11	22	09:44:43	21	06:32:38
2041	20	06:06:36	20	23:35:39	22	15:26:21	21	12:18:07
2042	20	11:53:06	21	05:15:38	22	21:11:20	21	18:03:51
2043	20	17:27:34	21	10:58:09	23	03:06:43	22	00:01:01
2044	19	23:20:20	20	16:50:55	22	08:47:39	21	05:43:22
2045	20	05:07:24	20	22:33:41	22	14:32:42	21	11:34:54
2046	20	10:57:38	21	04:14:26	22	20:21:31	21	17:28:16
2047	20	16:52:26	21	10:03:16	23	02:07:52	21	23:07:01
2048	19	22:33:37	20	15:53:43	22	08:00:26	21	05:02:03
2049	20	04:28:24	20	21:47:06	22	13:42:24	21	10:51:57
2050	20	10:19:22	21	03:32:48	22	19:28:18	21	16:38:29

Күн туруута — Күн киинэ эклиптика экватортан ордук ыраах туочукатын таарыйар момена. Ол аата Хотугу полюс эбэтэр Соҕуруу полюс Күҥҥэ ордук чугаһыыр түгэннэрэ.

Кыһыҥҥы уонна сайыҥҥы туруу баар. Ити моменнарга ордук уһун күн уонна ордук уһун түүн буолар. Сир хотугу аҥарыгар кыһыҥҥы туруу ахсынньы 21 эбэтэр 22 күнүгэр буолар, онтон сайыҥҥы туруу — бэс ыйын 20 эбэтэр 21 күнүгэр буолар. Онтон Сир соҕуруу аҥарыгар бу даталарга сайыҥҥы уонна кыһыҥҥы туруу буолар.

Универсальнай (аан дойду орто кэмэ) кэм курдааһынын көрдөрүүтүгэр Дьокуускай кэминэн олорооччулар 9 чааһы эбэллэр. Ол эбэтэр, холобур 2021 сыллаахха сайыҥҥы күн туруута бэс ыйын 20 күнүн 3 чаас 32 мүнүүтэтигэр буоллаҕына, онно 9 чааһы эптэххэ Күн туруута күнүс 12 чаас 32 мүнүүтэҕэ сөп түбэһэр, бу кэмҥэ Хотугу полюс Күҥҥэ муҥутуурдук чугаһыыр.

Сайыҥҥы Күн туруутун кэмигэр эбэтэр бу эргин сахалар ыһыах ыһаллар.

Кыһыҥҥы туруу уонна сиэр-туом

Кыһыҥҥы Күн туруута араас култуураларга неолит кэмиттэн улахан суолталаах этэ. Стоунхендж Англияҕа, Ньюгрейндж Ирландияҕа археология объектара итини дакаастыыллар. Бу объектар иилэрэ Күн туруутугар Күн тахсар туочукны ыйаллар.

Сахаларга Таҥха кэмэ.

Бу күннэргэ буолбут түбэлтэлэр

Өссө маны көр

Күн тэҥнэһиитэ

[1] Équinoxe de printemps entre 1583 et 2999

[2] Solstice d’été de 1583 à 2999

[3] Équinoxe d’automne de 1583 à 2999

[4] Solstice d’hiver

[1]

[2]

[3]

[4]