Ахсынньы 27 — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

Перейти к навигации Перейти к поиску
1 баайт сотуллубут ,  2 ый ынараа өттүгэр
* [[1831]] — [[Дарвин Чарльз|Чарльз Дарвин]] «[[Бигль (бриг)|Бигль]]» хараабылга олорон [[Эволюция түөрүйэтэ|Эволюция түөрүйэтин]] айбыт айанын саҕалаабыт.
* [[1918]] — [[Германия]]ҕа Позен (Познань) диэн сиргэ [[Позеннааҕы бастаанньа (1918—1919)|поляктар бастаанньалара]] саҕаламмыт.
* [[1932]] — [[ССРС]]-ка [[ССРС пааспара|пааспар]] баар буолбут. Бу иннинэ кыраныысса таһыгар үлэлиир эрэ гражданнар пааспардаах этилэр (холобур, Маяковскай 1929 с. хоһоонугар ол пааспар этиллэр).
* [[1922]] — ''I Бүтүн Саха сиринээҕи сэбиэттэр учредительнай сийиэстэрэ'' саҕаламмыт, [[тохсунньу 19]] күнүгэр түмүктэммит. Сийиэскэ [[Саха АССР]] судаарыстыбаннай былааһын үрдүкү уорганнарын төрүттээбиттэрэ. ''Саха АССР Толоруулаах киин кэмитиэтэ'' (ЯЦИК) талыллыбыт, бу өрөспүүбүлүкэҕэ үрдүкү былааһы туппут парламент, кини оннугар [[1938]] сыллаахха ''Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтэ'' тэриллибитэ, онтон [[1992]] сыллаахха — [[Ил Түмэн]]. Толоруулаах киин кэмитиэт бэрэстээтэлинэн [[Былатыан Ойуунускай]] талыллыбыт, кини солбуйааччыта — [[Широких Алексей Дмитриевич|Алексей Широких]]. Ону кытары Саха АССР бырабыыталыстыбата тэриллибит, бэрэстээтэлэ — [[Исидор Барахов]], кини солбуйааччыта — [[Донской Семен Николаевич (бастакы)|Семен Донской-1]].
* [[1932]]  — [[ССРС]]-ка [[ССРС пааспара|пааспар]] баар буолбут. Бу иннинэ кыраныысса таһыгар үлэлиир эрэ гражданнар пааспардаах этилэр (холобур, Маяковскай 1929 с. хоһоонугар ол пааспар этиллэр).
* [[1938]] — ССРС-ка [[Социалистыы Үлэ Дьоруойа]] диэн ытык аат олохтоммут. Бу инннинэ [[Үлэ Дьоруойа]] диэн сыбаанньа баар этэ.
* [[1979]] — [[ССРС]] спецнааһа Афганистааҥҥа бэрэсидьиэн дыбарыаһыгар саба түспүт. Бу түмүгэр [[Афганистаан]] иккис бэрэсидьиэнэ [[Амин Хавизулла|Хавизулла Амин]] өлбүт, ол кэннэ олорбут икки бэрэсидьиэни аан дойду элбэх судаарыстыбалара [[ССРС]] марионеткаларынан ааҕаллар этэ.

Навигация