2004 сыл

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сыллар
2000 2001 2002 200320042005 2006 2007 2008
Уоннуу сыллар
1970-с 1980-с 1990-с2000-с2010-с 2020-с 2030-с
Үйэлэр
XX үйэXXI үйэ — XXII үйэ

2004 сыл.

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр 2004 сыл ыам ыйын 9 күнүттэн 2005 сыл ахсынньы 31 күнүгэр диэри Аҕа дойду улуу сэриитин бэтэрээннэрин сылынан биллэриллибитэ.

Арассыыйа үрдүнэн "Суперзакон" диэн ааттаммыт 122№ Федеральнай сокуон олоххо киирбит. Бу сокуон урукку туох баар социальнай льготалары суох гыммыта, ол оннугар судаарыстыба кыаммат-түгэммэт араҥаарга көмөнү харчыннан төлүүргэ көспүтэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ сокуон өссө ылынылла илигинэ, ырытыытын кэмигэр сокуон бастакы барылын утарбыта, бу туһунан В. Штыров интервьютугар кэпсииригэр үс төрүөтү эппитэ: 1. Сокуон бастакы барыла Уһук Хоту льготаларын барытын соторо, 2. Былаас хамнас алын кээмэйин гарантиялаабат буолар этэ, 3. Субъектар льгота оннугар төлөнөр харчыны бэйэлэрэ булуохтаахтара, федеральнай киин эбии харчы төлүүрүн туһунан сокуоҥҥа суоҕа.

2003 сыллаахха саҕаламмыт олохтоох салайыныы реформата салҕаммыт. Өрөспүүбүлүкэ сиригэр 448 муниципальнай тэриллии үлэлиир эбит, ол иһигэр 34 муниципальнай оруйуон, 2 куорат уокуруга, 52 куорат сэлиэнньэтэ уонна 360 тыа сэлиэнньэтэ. Муниципальнай бас билиигэ 70 тыһ. кэриҥэ судаарыстыба эбийиэгэ бэриллибит[1].

АЛРОСА 2004 сылга 1,7 млрд. дуолларга алмааһы хостообут. 16№ фабрика проектаммыт күүһүгэр киирбит, "Горнай" месторождениетыгар 203№ драга монтаажтанан үлэтин саҕалаабыт. "Холомолоох" уонна "Исток" месторождениеларга разработка саҕаламмыт.

Бүлүү, Нам уонна Хаҥалас улуустарын 7 сэлиэнньэтигэр аан бастаан гаас ситимэ тиийбит. Хатас-Павловскай газопровод утаҕа тутуллубут.

11 мөл. тахса туонна таас чох хостоммут.

Туох буолбута[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тохсунньу[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Олунньу[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Олунньу 4Амыарыкаҕа Гарвард үнүбүрсүөтүн устудьуоннара Марк Цукерберг уонна Эдуардо Саверин Фэйсбук түмэт-ситими (социальная сеть) олохтообуттар.
  • Олунньу 5Гаитига бэрэсидьиэн Жан-Бертран Аристид утары өрө туруу саҕаламмыт.
  • Олунньу 13 — Астрофизиктар аан дойдуга саамай улахан алмааһы булбуттар, ол үрүҥ карлик сулус BPM 37093 эбит. Сулуһу Beatles бөлөх ырыатыгар холоон «Люси» диэн ааттаабыттар.
  • Олунньу 26 — Латвия сейма НАТО-ҕа киирэр туһунан сокуону ылбыт.
  • Олунньу 28 — мөлүйүөнтэн тахса Тайвань олохтооҕо 228 «Илииттэн илиигэ» миитиҥҥэ тахсан 500 килэмиэтирдээх тыыннаах сыап оҥорбуттар. 1947 сыллаахха олунньу 28 күнүгэр буолбут түбэлтэни кэриэстээбиттэр.

От ыйа[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Атырдьах ыйа[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Атырдьах ыйын 22
    • Арассыыйаҕа льготаны монетизациялыыр (льгота оннугар харчы төлүүр) туһунан сокуон ылыллыбыт.
    • 122-ФЗ сокуонунан айылҕа баайын хостуурга көҥүлү биэрэр "икки күлүүс" тосхоло ууратыллыбыт. Мантан инньэ хостуур лиссиэнсийэни федерация салалтата соҕотоҕун быһаарар буолбут.
  • Атырдьах ыйын 27-29 — Алдаҥҥа уонна Алын Кураанахха өрөспүүбүлүкэ көмүс хостуур буолбута 80 сылын үөрүүлээхтик бэлиэтээбиттэр.

Балаҕан ыйа[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Балаҕан ыйын 28Гуманитарнай чинчийии институутугар «Саха сиригэр либерализм устуоруйата» диэн ааттаах билим-быраактыка кэмпириэнсийэтэ буолан ааспыт. Ыҥырыылаах ыалдьытынан бөлүһүөпүйэ билимин дуоктара, профессор, «Русское либеральное наследие» пуонда бэрэсидьиэнэ Алексей Кара-Мурза кэлэ сылдьыбыт.

Алтынньы[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Алтынньы 2Лондоҥҥа бастакы пааркаҕа сүүрүү, о.э. паркран (ааҥыл. parkrun), тэрээһинэ буолбут. Паркран диэн аан дойду үрдүнэнэн куорат пааркаларыгар ыытыллар 5 килэмиэтирдээх сүүрүү. Бу сүүрүү күрэхтэһии буолбатах, ол эрээри бириэмэни ааҕаллар. Дьокуускайга паркран 2018 сылтан ыла кыһыннары-сайыннары субуота аайы сарсыарда 9 чааска куорат пааркатыгар ыытыллар.
  • Алтынньы 14Амуур өрүһүгэр баар Тарабаров арыыта, Хабаровскай таһынааҕы Улахан Уссурийскай арыы уонна Аргунь өрүһүгэр баар (Чита уобалаһа) Большой арыы Кытайга бэриллэллэрин туһунан дөкүмүөҥҥэ бэрэсидьиэн Владимир Путин илии баттаабыт. 4 сыл буолан баран бу арыылар анал быһыыны-майгыны тутуһан Кытайга букатыннаахтык бэриллибиттэрэ.
  • Алтынньы 29 — араабтыы тахсар «Аль-Джазира» ханаалга Усама бен Ладен 2011 сыллааҕы балаҕаны ыйын 11 күнүгэр АХШ-ка буолбут террактары тэрийбитин билинэрин туһунан видеота көстүбүт.

Сэтинньи[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Сэтинньи 4 — Ил Түмэн уурааҕынан Марха уонна Хаҥалас бөһүөлэктэрэ Дьокуускай куоратын састаабыгар киирбиттэр.
  • Сэтинньи 18 — Cэтинньи 15-18 күннэригэр Дьокуускайга Польша Өрөспүүбүлүкэтин наукатын уонна култууратын күннэрэ ыытыллыбыттар. Бу күннэр истэринэн «Польша киинэлэрэ» кинофестиваль, «Польша уонна Саха сирин историческай ситимнэрэ» төгүрүк остуол, Наассыйалыы архыып пуондатыттан быыстапка тэриллибит.
  • Сэтинньи 25Панкратион Аан дойдутааҕы федерациятын (ATHLIMA) ыҥырыытынан Сидней куоракка буолбут чөмпүйэнээккэ Саха Өрөспүүбүүкэтэ туспа хамаанданнан кыттыбыт.

Ахсынньы[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Ахсынньы 28 — СӨ бэрэсидьиэнэ Вячеслав Штыров РФ бэрэсидьиэнин Владимир Путины кытта көрсүбүт. Көрсүһүүгэ сыл түмүктэрин кэпсээбит, өрөспүүбүлүкэ тохсунньуттан суперсокуонунан киллэриллэр төлөбүрдэри саҕалыыр кыахтааҕын эппит, Уһук Хоту льготалара уларыйыыларынан үөскүүр кыһалҕаларга дойду салайааччытын болҕомтотун тарпыт.

Төрөөбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өлбүттэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. И.И. Шабалина Вместе работаем на будущее // Республика Саха: год 2004. — Якутск: ИД "Якутия", 2005. — С. 60-68. — 320 с. — 5000 экз. — ISBN 5-471-00162-1