Иһинээҕитигэр көс

Кыым (хаһыат)

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Кыым — нэдиэлэ аайы тахсар сахалыы тыллаах хаһыат. Тирааһа — 29 300 кэриҥэ (2015). Кылаабынай редактор — Гаврильев И. И.

Өрөспүүбүлүкэ бары улуустарыгар хаһыаты тарҕатар бары өрүтүн туһанан уһук хоту нэһилиэктэргэ тиийэ тарҕанар. «Кыым» сүрүн соруга тыа сирэ сайдар тускулун, тыа хаһаайыстыбата атаҕар турарын, бэйэ салайыныыта кыһалҕалаах боппуруостарын быһаарарга бары күүһү-уоҕу уурар. Ону таһынан бырабыыталыстыба тутаах бырайыактарын сырдатыы чааһыгар күннэтэ күргүөмнээх үлэни ыытар.

Хаһыат муниципальнай тэриллиилэри кытары ыкса үлэлэһэр, ол курдук информациянан хааччыйыы өттүн ыытарга 12 улуус салалтатын кытта дуогабар түһэрсилиннэ.

Үөрэҕирии министиэристибэтин кытары иитии, үөрэхтээһин уонна чөл олоҕу өрө тутуу Судаарыстыбаннай бэлиитикэни сырдатыыга медиа бырайыактар оҥоһулуннулар.

Бастаан хаһыат «Манчаары» диэн ааттанан 1921 сыллаахха ахсынньы 28 күнүгэр тахсыбыта. Бастакы тэрийээччилэринэн Платон Ойуунускай, Максим Аммосов, Анемподист Софронов буолбуттара.

Икки сыл буолан баран үс киһилээх хамыыһыйа — ис дьыала наркома С. Аржаков, үөрэх наркома И. Винокурова уонна «Холбос» правлениетын чилиэнэ М. Попов — хаһыаты саҥа ааттыырга быһаарбыт — «Кыым». ЯЦИК уонна ВКП(Б) обкуомун уорганнарын быһыытынан нэдиэлэ аайы тахсар "Кыым" хаһыат туһунан ЯЦИК бөрөсүүдьүмүн уурааҕа 1923 сыл алтынньы 15 күнүгэр тахсыбыта. "Кыым" бастакы нүөмэрэ сэтинньи 15 күнүгэр тахсыбыта. Ол саҕана икки балаһалааҕа, 1000 ахсаанынан тахсара. Сүүрбэһис үйэ саҕаланыытыгар кинигэ уонна учуутал да тиийбэт кэмнэригэр «Кыым» хаһыат саха омугар уһулуччу оруолу оонньообута.

1928 сыллаахха 4 балаһанан тахсар буолбута, тахсар ахсаана 1700 буолбута.

1931 сыл олунньу 12 (сорох источниктарга олунньу 9) күнүттэн «Кыым» сахалыы хаһыаттартан бастакыннан күн аайы тахсар буолбут[1].

1933 сыллаахха тахсар ахсаана 6 тыһ. буолбут.

Аҕа дойду улуу сэриитин кэмигэр хаһыаты саха саллааттарыгар фроҥҥа ыыталлара, ийэ дойдуларын сахалыы тыына өйөбүл буолара, өстөөҕү үлтүрүтэргэ көмөлөспүтэ.

1963 сыллаахха бибилэтиэкэ халандаара суруйбутунан, икки бүтэһик сылга хаһыат 3000 кэрэспэдьиэннэммит, 8 тыһ. суругу туппут. Орто тирааһа 25 тыһ. тиийбит[2].

Хаһыат Сойуус ыһыллар кэмигэр 1993 сыллаахха сабылла сылдьыбыта. Ол гынан баран сотору кэминэн 1994 сыллаахха Саха Сирин бастакы профессиональнай журналистката Федора Петровна Егорова бэйэтэ таһааран барбыта. Ил Түмэн депутаттара көмөлөспүттэрэ. 2004 сыллаахха Федора Петровна суох буолбутун кэннэ эмиэ ыарахан кэм саҕаламмыта — хаһыат сыл курдук кэмҥэ тахсыбакка турбута.

Ол кэнниттэн «Ситим» медиа-группа эстафетаны туппута. Билигин «Кыым» сахалыы тахсар хаһыаттартан саамай элбэх тиражтаах хаһыат буола үүннэ, интэриниэккэ бэйэтэ саайтаах.

«Манчаары» хаһыаккка

[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Софронов Анемподист Иванович (1921)

  1. Донской Семен Николаевич I (1923—1924)
  2. Бубякин Маркел Митрофанович (1924—1927)
  3. Иванов-Кундэ Алексей Андреевич (1927—1929)
  4. Харитонов Савва Прокопьевич (1929—1932)
  5. Яковлев Дмитрий Лазаревич (1932—1933)
  6. Саввин Степан Афанасьевич (1933—1937)
  7. Скрябин Михаил Николаевич (1937—1938)
  8. Бордонскай Степан Алексеевич (1938—1939)
  9. Ковлеков Семен Петрович (1939—1946)
  10. Томскай Савва Константинович (1946—1948)

1956—1962; 1967—1984)

  1. Дмитриев Спиридон Ксенофонтович (1948—1950)
  2. Яковлев Николай Семенович (1950—1952)
  3. Ефремов Гавриил Алексеевич (1952—1954)
  4. Неустроев Семен Игнатьевич (1954—1956)
  5. Габышев Кирилл Егорович (1962—1965)
  6. Аргунов Иван Александрович (1965—1967)
  7. Охлопков Филипп Гаврильевич (1984—1985)
  8. Михайлов Алексей Константинович (1985—1991)
  9. Николаев Дмитрий Николаевич (1991—2003)
  1. Свитич Л.Г., Сидоров О.Г., Смирнова О.В. Улусные (районные) газеты Республики Саха (Якутия): социологическое исследование. — Новосибирск: Наука, 2017. — С. 10. — 140 с. 350 экз. ISBN 978-5-02-038726-3
  2. Самыгина М.Г., Тарский Г.С., Сыроватский А.Д. Календарь знаменательных и памятных дат Якутской АССР, 1963 год. — Якутск: Якутское книжное издательство, 1963. — С. 72-73. — 91 с. 1000 экз.