Тимофеев Михаил Елисеевич

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тимофеев Михаил Елисеевич

Тимофеев Михаил Елисеевич (15.03.1932—22.01.2013) — саха норуодунай поэта, тылбаасчыт, ССРС уонна Россия суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыатын биир ааптара.

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Үлэлээх олоҕун Бүлүү оройуонун радиотыгар дикторынан саҕалаабыт. Олоҕун устатыгар дьаамсыгынан, Уус-Алдан улууһугар история учууталынан, Дьокуускайдааҕы радиокомитет литературнай-драматическай биэриилэрин редакторынан, Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар уус-уран уонна оҕо литературатын салаатын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит.

Айар үлэтэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Хоһооннорун бастакы хомуурунньуга «Маҥнайгы хаар» 1960 сыллаахха күн сирин көрбүтэ. Үс сылынан, Саха Сириттэн талыллан, ССРС эдэр суруйааччыларын IV сүбэ мунньахтарыгар кыттыыны ылбыта. Ол кэмҥэ Москваҕа «Советский писатель» уонна «Современник» кинигэ кыһаларыгар нууччалыы тылынан тылбаастаммыт түөрт хоһооннорун кинигэлэрэ күн сирин көрбүттэрэ: «Ледоход», «Березы-фонтаны», «Тень сосны», «Ледостав». Айымньылаах олоҕун түмүгэр барыта 30-н тахса сахалыы уонна нууччалыы тыллаах кинигэлэри бэчээттэппитэ.

Сэһэннэрэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Ааныс» (хоһоонунан хоһуйуллубут сэһэн)
  • «В годы войны»

Очеркалара, ыстатыйалара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Первый снайпер»
  • «Хорошо иметь свое мнение»

Ырыа буолан ылламмыт хоһоонноро[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

М. Е. Тимофеев ырыа тылларын суруйбут аатырбыт хоһоонньут. Кини тылларынан Саха Сирин аатырбыт композитордара — Г. Комраков, В. Кац, Н. Берестов, П. Иванова, А. Самойлов, В. Ксенофонтов, К. Герасимов, Т. Стручков, З. Степанов уо. д. а. — элбэх ырыаны айбыттара.

  • «Памяти П.А. Ойунского» (вокальнай цикл, В. Кац)
  • «Возвращение» (моноопера, В. Кац)
Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Саха норуотугар хаалларбыт биир сүҥкэн айымньытынан Саха Сирин өрөгөйүн ырыатынан аатырбыт «Саргы ырыата»[1] буолар. Бу ырыа тылларын Михаил Тимофеев саха биир бастыҥ хоһоонньутун Савва Тарасовы кытта кыттыһан 200X сыллаахха суруйбуттар.

Тылбаасчыт[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Саха тылыгар А. Пушкин, М. Лермонтов, Е. Евтушенко, о. д. а. поэттар хоһооннорун тылбаастаабыта. Ону таһынан, Абай, Токтогул Сатылганов, Муса Джалиль, Тарас Шевченко, П. Тычина, Степан Руданскай, Владимир Сосюра, Леся Украинка хоһооннорун тылбаастаабыта. Индия, Алтай, Хотугу омуктар: эбээннэр, эбэҥкилэр, дьүкээгирдэр, мансилар айымньыларын тылбаастаабыт.

Оҕолорго анаабыт айымньылара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Бабушкин алас»
  • «Картинки»
  • «За горой Чочур-Мыран»
  • «Страна снегирей»

Библиография[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Ледоход» — М.: Сов. писатель, 1967.
  • «Березы-фонтаны» — М.: Современник, 1977.
  • «Тень сосны» — М.: Сов. писатель, 1979.
  • «Ледостав» — М.: Современник, 1983.

Наҕараадалара уонна ааттара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Саха норуодунай поэта
  • Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ
  • П. А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэ лауреата
  • «За доблестный труд в ознаменование 100-летия В. И. Ленина» мэтээл
  • «За трудовое отличие» мэтээл
  • «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941—45 гг.» мэтээл
  • тыыл бэтэрээнэ
  • үлэ бэтэрээнэ
  • «Гражданская доблесть» ураты Бэлиэ
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Ытык грамотата (2005)[1]
  • Бүлүү улууһун Ытык олохтооҕо (2009)[2]

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Өссө маны көр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]