1928
Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
| Сыллар |
|---|
| 1924 1925 1926 1927 — 1928 — 1929 1930 1931 1932 |
| Уоннуу сыллар |
| 1890-с 1900-с 1910-с — 1920-с — 1930-с 1940-с 1950-с |
| Үйэлэр |
| XIX үйэ — XX үйэ — XXI үйэ |
1928 сыл.
[уларыт] Туох буолбута
- Тохсунньу — Ньурбаҕа мэлиэһэ уонна электростанция үлэҕэ киирдилэр.
- Тохсунньу 20 — Дьокуускайы Илин Хаҥалас улууһун кытта холбуур телеграф ситимэ тутулунна.
- Тохсунньу 21 — ЦИК «Саха АССР оройуоннааһынын принцибин туһунан» диэн уураах ылла.
- Олунньу 10 — ВКП(б) киин комитетын анал хамыыһыйата кэллэ. Хамыыһыйаҕа ВЦИК солбуйааччыта Полуян Я.В., ОГПУ Анал отделын салайааччыта Пузицкай С. В. уо.д.а. киирдилэр. Бу хамыһыйа саха бастыҥ дьоннорун кыргарга диэн сыаллаах этэ.
- Кулун тутар — 24 «бандьыыт» холуобунай дьыалалара көрүллүбүт. Ол түмүгэр 20 киһини ытан өлөрбүттэр. Ксенофонтов П. В., Артемьев М.К. уонна да атыттар.
- Муус устар — Ньурбаҕа маҥнайгы трактор кэлэр.
- Муус устар 23 — Саха суругун-бичигин Кэмитиэтэ ЯЦИК Президиумун иһинэн тэриллибит. П. А. Ойуунускай бэрэстээтэлинэн анаммыт, чилиэннэринэн И. Н. Барахов, А. А. Иванов, С. Н. Донской-2, уонна К. О. Гаврилов буолбуттар. Хамыыһыйа (кэмитиэт) түүр алфавитын кытта дьүөрэлэһиини ситиһиэхтээх, орфографияны быһаарыахтаах уонна биэс сыллаах саҥа сурукка-бичиккэ киирии бырагыраамматын оҥоруохтаах эбит.
- Бэс ыйын 2 — Саха сирин ВКП(б) обкомун бюрота «Саха омук» уопсастыбаны бобор туһунан уураах ылыммыт. Бобуу төрүөтүнэн уопсастыбаҕа «сэбиэттэри утарар дьон» (антисоветские элементы) киирэллэрэ, оттон салалтатыгар «омугумсук интэлигиэннэр» (националистически настроенная интеллигенция) киирэллэрэ буолбут. Бу дьиҥнээх төрүөтүнэн П. В. Ксенофонтов уонна М. К. Артемьев бастаанньалыыр этэрээттэрин утары охсуһуу содула этэ.
- Бэс ыйын 20 — Москваттан бастакы саха летчига Торговкин А. аала сааххалланан өлбүтүн туһунан телеграмма кэлэр.
- Балаҕан ыйын 3 — ВЦИК Президиума Лаамы байҕал сирин Саха АССРга сыһыарыы туһунан ходотайствоҕа аккаас биэрбит.
- Алтынньы 12 — Дьокуускайга тирии оҥоһуктары оҥорон таһаарар заводу тутарга диэн быһаарыы ылыллыбыт.
[уларыт] Төрөөбүттэр
- Тохсунньу 28 — Осипов Афанасий Николаевич
- Муус устар 1 — Василий Семенович Яковлев-Далан - Саха норуодунай суруйааччыта.
- Ыам ыйын 10 — Мыреева Татьяна Ивановна, Саха АССР үтүөлээх артыыһа
- Бэс ыйын 14 — Че Гевара
- Балаҕан ыйын 5 — Коркин Дмитрий Петрович (1928 - 1984), Саха сиригэр тустуу сайдыытыгар сүҥкэн кылааты киллэрбит киһи.
- Балаҕан ыйын 21 — Ковалевскай Олег Михеевич, худуоһунньук, график, Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ.
- Сэтинньи 8 — Багдарыын Сүлбэ
- Ахсынньы 7 — Гаврилова Мария Кузьминична, география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига, Ирбэт тоҥу чинчийэр Институт сүрүннүүр наука сотруднига.
[уларыт] Өлбүттэр
- Кулун тутар 27 — Артемьев Михаил Константинович (1888 — 1928) — XX үйэ саҕаланыытыгар үлэлии-хамныы сылдьыбыт Саха сирин политическэй диэйэтэлэ. Аатырбыт конфедералистар бастаанньаларын салайааччыларыттан биирдэстэрэ.
- Муус устар 25 — Врангель Петр Николаевич
- Балаҕан ыйын 15 — Василий Васильевич Никифоров-Күлүмнүүр, Саха сирин уһулуччулаах общественнай, политическэй диэйэтэлэ