Европа

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Эуропа аан дойду хаартатыгар

Европа диэн Евразия континент субконтинена. Европаттан хоту Хоту океан, арҕаа Атлантика океана, соҕуруу Сир ортотунааҕы байҕал, соҕуруулуу илин Хара байҕал уонна Хапхаас хайалара бааллар. Эуропа Азияттан Ураал хайаларынан уонна Каспий байҕалынан арахсар. Европа иэнэ 10,180,000 км² уонна дьонун ахсаана 731 млн. киhи. Эуропаҕа 50 дойду баар. Олор ахсааннарыгар аан дойду ордук улахан (Арасыыйа) уонна ордук кыра (Ватикан) дойдулара бааллар.

Европа Арҕаа култуура үөскээбит сирэ. 16-18 үйэлэргэ Эуропа дойдулара Африка, икки Америка уонна Азия улахан өттүллэрин баhылаабыттара. Иккис аан дойду сэриитин кэнниттэн Европа дойдулара мөлтөөн АХШ уонна ССРС дьайыыларыгар түбэhэн биэрбиттэрэ. Бу икки супер күүстэр утарылаhыыларыттан сылтаан Европа "Тимир сабарынан" икки аҥы арахсыбыта. 1945 c. ыла Арҕаа Европа дойдулара биир буолуу суолугар туруммуттара. Ол соругу ситиhэргэ анаан Европа Сүбэтэ уонна Европа Союһа тэриллибиттэрэ. Социализм лааһҕыра 1991 с. эстибитин кэннэ Илин уонна Киин Эуропа дойдулара эмиэ ол суолга туруммуттара.

Дойдулар[уларыт]

Быһаарыылар[уларыт]