Сүрүн сирэй

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Бу ыам ыйыгар Сахалыы бикипиэдьийэ 5 сааһын туолар. Эҕэрдэлиибит!
Хайдах бэлиэтиир туһунан этиитэ киллэриҥ
Сахалыы буукубалар браузергар тахсыбат буоллахтарына маны баттаа

Бикипиэдьийэ — бу элбэх омук тылынан суруллар аһаҕас энциклопедия
Манна ким баҕалаах талбыт ыстатыйатын уларытар эбэтэр саҥа ыстатыйаны суруйар кыахтаах. Билигин Бикипиэдьийэҕэ 9062 сахалыы, уонна атын 274 омук тылларынан өссө 23 мөлүйүөнтэн тахса ыстатыйа баар.

This is Wikipedia in Sakha language | Это раздел Википедии на якутском (саха) языке | Как помочь разделу, если Вы плохо владеете или не владеете языком саха.
nothumb
Энциклопедия сахалыы ыстатыйалара

Категорияларынан бөлөхтөөһүн — Алпабыытынан сааһылааһын

  
nothumb
Бикипиэдьийэ туһунан

Бастаан маны аах — Ыйытыылар (Стол вопросов) — Кэпсэтэр сир — Суруйуу сиэрэ

Nuvola apps kpdf.png
Саргы-дьаалы Сахам тыла,
Айхал-алгыс Сахам тыла,
Уруй олук Сахам тыла,
Күн бэлэҕэ Сахам тыла,
Эйигин мин ыҥырыаҕым,
«Ийээ!» диэммин хаһыытыаҕым.
Тоҕойдору туораан ис,
Арҕастары ааһан ис,
Саргы дьайаан Сахам тыла,
Сарыал санаа — Сахам тыла!
Бүөтүр Тобуруокап
  
Nuvola apps keditbookmarks.png
Бырайыак кылгас историята маннык — бастаан 2006 сыл бүтэһигэр: бу тугуй, тоҕо атын омуктарга баарый, биһиэхэ суоҕуй, — диэн ыйытыылар кэнниттэн: арай?, тоҕо сатаныа суоҕай? — диэн саарабыл кэнниттэн: ээ, чэ холонон көрүөххэ, — диэнтэн тахсыбыт суол.

Кыттар дьон араас идэлээх, араас дойдуга олорор, саастарынан эмиэ тэҥэ суох дьон.

Биһиги санаабытыгар дьон элбэхтик кытыннаҕына, бэрт эбит диэн биһирээтэҕинэ, сүрдээх, кэскиллээх буолар туруктаах бырайыак. Английскайдыы, нууччалыы салаалар балысханнык сайда тураллар, онон Бикипиэдьийэ сотору кэминэн аатырбыт Британниканы куоһарар кыахтаах. Күн-түүн ис хоһооно да тупса, ыстатыйатын ахсаана да элбии турар.

Ыам ыйын 20 күнэ

Аан дойдуга метролог күнэ.

  • Бу күн 1875 сыллаахха Париж куоракка аатырбыт «Метрическэй Конвенцияны» ылыммыттар.
  • 1931 — Алаһыай өрүс тардыыта, Халыма хотугу өттө уонна Индигир өрүс тардыытын сорҕото Уһук Илин кыраайтан (ДВК) ылыллан Саха сиригэр бэриллибиттэр. Бу күн Саха АССР бырабыыталыстыбатын уурааҕынан 3 улуус үөскээбит: Өймөкөөн улууhа, Муома улууһа, Аллайыаха улууһа.
  • 1983 — Дьокуускай лүөччүктэрэ Д. Д. Шамаев уонна В. Д. Лондкевич бастакы Ту-154 сөмүлүөтү Дьокуускай аэропордугар аҕалбыттар.

Билэҕин дуо…

Яковлев Василий Семенович - Далан.jpg

Соторутааҥы ыстатыйалар

Ааҕыҥ, көннөрүҥ

Бу күннэрдээҕи уларыйыылар - ким тугу суруйбутун көрүөххэ сөп.

ЛОРП
Ларионов Сергей Александрович
XIX Манчаары оонньуулара
Манчаары оонньуулара
Апросимов Георгий Ефимович
Сталиҥҥа өйдөбүнньүк (Дьокуускай)
От күөх өҥ
Богомолов Александр Александрович
Моонньоҕон
Робеспьер
Чурапчы республиканскай спортивнай орто интернат оскуолата
Харитонов Николай Иванович (Чуор)
Апросимов Дмитрий Нестерович
Прокопьев Прокопий Яковлевич
Никифоров Семен Осипович
Быканов Прокопий Иннокентьевич
Горохов Семен Васильевич
Яковлев Петр Ионович
Сүүс (ахсаан)
Борисов Спартак Степанович
Акимов Александр Константинович
Корнилова Зоя Афанасьевна
Новгородова Екатерина Иннокентьевна
Малгина Феврония Николаевна
Павлов Валентин Васильевич
Лонгинов Владимир Денисович
Кузнецов Григорий Дмитриевич
Краснояров Клавдий Карпович
Саха Сирин Кыһыл кинигэтигэр киирбит көтөрдөр тиһиктэрэ
Саха Сирин Кыһыл кинигэтигэр киирбит үөн-көйүүр тиһигэ
Десяткин Тарас Гаврилович
Неустроев Борис Федорович
Павлов Анатолий Николаевич
Саха Сирин Кыһыл кинигэтигэр киирбит балыктар тиһиктэрэ

  • Сахалыы Бикитиэкэ тургутар турукка 3 сыл кэриҥэ үлэлээн баран, бу соторутааҕыта туһунан домен ылла. Онон өссө биир сахалыы туһунан ситим-сир баар буолла. Киирэн сахалыы кинигэлэри, айымньылары ааҕыҥ, саҥа ыстатыйалары угаҥҥыт көмө буолуҥ.
    

Бүгүҥҥү ойуу

Phoenicopterus roseus flight (Walvis bay).jpg
Фламинголар көтөн иһэллэр, Уолфиш-Бэй, Намибия

Үчүгэй (сэргэммит) ыстатыйа

Кыталык (Grus leucogeranus) — сэдэх көтөр, туруйа көрүҥэр киирэр.

Кыталыктар (Grus leucogeranus)

1 м 40 см үрдүк кыталык ыйааһына 6 киилэ буолар. Атыырын ыйааһына тыһытынааҕар ыарахан. Кыталык дьүһүнэ кылбаа маҥан, сирэйэ түүтэ суох, уот кыһыл. Атахтара кытархайдар. Кынатын төбөтө харалаах. Кыталык оҕото төбөтө, кэтэҕэ кытархай кугас, атын түүтэ сырдык кугас. Сымыыттан тахсарыгар хараҕа халлаан күөҕэ өҥнөөх, алта ыйыгар араҕас буолар.

Аан дойду кыталыга үс популяциялаах: илиҥҥи, киин уонна арҕаа. Кыталык илиҥҥи популяцията Саха сиригэр Халыма намталыгар сайылыыр, кыстыыр сирэ — Янцзы өрүс орто тардыыта, Кытай соҕуруулуу-илин өттө.

(өссө…)

Бастыҥ ыстатыйа

Sannikov J F.jpg

Яков Федорович Санников (1844—1908) — өбүгэлэрин үгэстэрин тутуһан нуучча уонна омук полярниктарыгар сүҥкэн улахан үтүөнү-өҥөнү оҥорбут саха атыыһыта. Кини суон сураҕа Муустаах байҕал кытыытынан эрэ буолбакка, бүтүн Россия үрдүнэн биллибит. Булуҥҥа былыр «халлааҥҥа таҥара, биһиэхэ Яков Санников» дииллэр эбит. 1886 сыллаахха доктор Бунге экспедициятыгар көмөлөспүт. 1894 сыллаахха барон Толль Ф.Нансеҥҥа депо тутарыгар көмөлөспүт. Ол өҥөлөрүн иһин икки кыһыл көмүс мэтээлинэн наҕараадаламмыт (онтон биирин Швеция ыраахтааҕыта Оскар биэрбит).

(өссө…)

Көмүөл күүһэ

Бүгүн бу ыстатыйалары тупсарабыт, тылбаастыыбыт:

Амма улууһа — Талыллыбыт ыстатыйаҕа хандьыдаат

Ыстатыйаны уларытыы киинэ курдук көстүүтэ: Көмө:1-кы уруок

Ыҥырыы

Хаһыаттарга, сурунаалларга, атын да сирдэргэ Бикипиэдьийэни ахтыбыт буоллахтарына биһиги үөрэбит. Тоҕото өйдөнөр — ол аата үлэбит си-дьүгээр хаалбатын, дьоҥҥо туһалааҕын бэлиэтэ. Ити бастакытынан. Иккиһинэн — төһөнөн элбэх киһи билэр да, оччонон элбэх киһи кыттар. Онон күннүккүтүгэр (блогкутугар) кэмиттэн кэмигэр ахтар буолуҥ, элбэх дьоҥҥо туһаайан суруйар дуу этэр дуу буоллаххытына эмиэ бикипиэдьийэникыбытар буолуҥ. Манна оннук ахтыллыбыт түгэннэр тиһиктэрэ баар.

Саҥа ыстатыйаны эбиэххэ

3 000 000+ English
1 000 000+ Deutschfrançais
500 000+ polski日本語italianoNederlandsespañolportuguêsрусский
200 000+ svenska中文norsk bokmålsuomicatalàукраїнська
100 000+ VolapükromânăTürkçeEsperantoفارسیčeskymagyarslovenčinadanskBahasa Indonesiaالعربية한국어Tiếng Việtсрпски / srpskiעבריתlietuvių
50 000+ slovenščinaбългарскиeestiKreyòl ayisyenhrvatskiSimple Englishनेपाल भाषाnorsk nynorskgalegoไทยहिन्दीBahasa Melayueuskara
20 000+ తెలుగుCebuanoΕλληνικάবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীbosanskiLëtzebuergeschქართულიíslenskashqipLatinabrezhonegमराठीazərbaycancaTagalogsrpskohrvatski / српскохрватскимакедонскиshqipCymraegPiemontèislatviešuбеларуская (тарашкевіца)‎Basa Jawaoccitanதமிழ்
Түүр тыллара azərbaycancaбашҡортсақазақшаQaraqalpaqshaкъарачай-малкъарКыргызчаqırımtatarcaoʻzbekchaтатарча/tatarçaTürkçeTürkmençeئۇيغۇرچە / UyghurcheЧӑвашла

Бары тыллар · Multilingual coordination · Бикипиэдьийэ саҥа тылынан · Саҥа сайдан эрэр салаалары өйөөһүн

 

Уруулуу ситимнэр

Wikimedia Пуондата элбэх омук тылынан тахсар, көҥүл уларытыллар уонна туһаныллар хас да тус-туһунан бырайыактардаах:

Wiktionary
Тылдьыт уонна тезаурус
Wikibooks
Учебниктар уонна руководстволар
Wikinews
Сонуннар
Сахалыы бикитиэкэ
Айымньылар
Wikiquote
Бэргэн этиилэр
Commons
Ойуулар, уонна да атын медиа-билэлэр сытар сирдэрэ
  Meta-Wiki
Викимедиа пуондата силис тарпыт сирэ
Wikiversity
Көҥүл-босхо үөрэхтээһин матырыйааллара
 
Киирэн көрүҥ, сорох бырайыактар нууччалыы барыллардаахтар, холобур Викиновости эбэтэр Викицитатник