Бикипиэдьийэ:Үчүгэй ыстатыйалар

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Саҕалааччыга · Түмсүү · Порталы · Награды · Проекты · Запросы · Оценивание

БП:ҮЧҮГЭЙ
БП:ҮЫ

Үчүгэй ыстатыйалар — Бикипиэдьийэ кыттааччылара ыстатыйалартан барыларыттан тупсаҕай, толору диэн ааттыыр ыстатыйалара. Үчүгэй ыстатыйа — кичэйэн, тиэмэтин дириҥник арыйан суруллубут ыстатыйа. Ханнык эрэ өрүтүнэн кини Талыллыбыт ыстатыйа үрдэлигэр тиийбэт, ол эрээри ханнык баҕарар киһи кинини тупсарыан сөп.

Бу сирэйгэ көстүөхтэрин иннинэ ыстатыйалар Бикипиидийэ:Үчүгэй ыстатыйаларга хандьыдааттар диэн сиргэ талыллаллар, онно кинилэри чуолкайдарын, ким да өттүгэр буолбаттарын, толоруларын уонна истииллэрэ энциклопедияҕа сөп түбэһэллэрин ырыталлар.

Үчүгэй ыстатыйалар уҥа үөһээ муннуктарыгар маннык бэлиэлээхтэр уонна аллараа өттүллэригэр анал халыыптаахтар.
Саха бикипиэдьийэтин үчүгэй ыстатыйаларын ахсаана — Халыып:Счётчик ХС.

[уларыт] Соторутааҕыта үчүгэй ыстатыйа аатын ылбыттар

Кыталык (Grus leucogeranus) — сэдэх көтөр, туруйа көрүҥэр киирэр.

Кыталыктар (Grus leucogeranus)

1 м 40 см үрдүк кыталык ыйааһына 6 киилэ буолар. Атыырын ыйааһына тыһытынааҕар ыарахан. Кыталык дьүһүнэ кылбаа маҥан, сирэйэ түүтэ суох, уот кыһыл. Атахтара кытархайдар. Кынатын төбөтө харалаах. Кыталык оҕото төбөтө, кэтэҕэ кытархай кугас, атын түүтэ сырдык кугас. Сымыыттан тахсарыгар хараҕа халлаан күөҕэ өҥнөөх, алта ыйыгар араҕас буолар.

Аан дойду кыталыга үс популяциялаах: илиҥҥи, киин уонна арҕаа. Кыталык илиҥҥи популяцията Саха сиригэр Халыма намталыгар сайылыыр, кыстыыр сирэ — Янцзы өрүс орто тардыыта, Кытай соҕуруулуу-илин өттө.

(өссө…)

Исландия — Европа уонна Хотугу Америка икки ардыларыгар сытар арыы дойду. Республика. Киһитин ахсаана — 307 261. Муора арыыта. Соҕуруу өттүттэн Атлантическай океанынан суураллар, арҕаа уонна хоту — Гренландскай муораннан, илин - Норвежскай муораннан. Сирин иэнэ км². Арыы үгүс өттө хайалар. Дэхси сир а5ыйах. Муора биэрэгэр фьордар бааллар. Исландия гейзердарынан, геотермальнай ууларынан уонна вулканнарынан аатырар.

(өссө…)

Тыаһыт, 1926

Тыаһыт, Николай Николаевич Павлов — репрессияҕа түбэһэн өр сылларга умнууга хаалбыт сэбиэскэй кэмҥээҕи саха суруйааччыта.

1922 сыллаахха Саха уобалаһа Сэбиэскэй автономнай өрөспүүбүлүкэҕэ кубулуйуутугар куораттан төннөн иһэн эмиэ үрүҥнэргэ түбэһэн ытылла сыһар, хата аймаҕа этэрээккэ баар буолан быыһыыр. Онтон үрүҥнэртэн күрээн куоракка киирэн педтехникумҥа ылаллар. Техникум ячейкатын бюротун чилиэнинэн талыллар.

(өссө…)