Муус устар

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Муус устар Très riches heures du duc de Berry

Муус устар - сааскы ый, 4 ый.

Муус устар — сону устар ый. Саас лаппа кимэн киирэр. Күн үөһэ күөрэйэр. Халлаан күп-күөҕүнэн унаарар. Ол эрээри, киэһэнэн дьыбарсыйар, түүнүн тымныйар. Дьыл оҕуһун көҥдөй көхсө, тураах кэлиитигэр, муус устар тохсус күнүгэр сууллар. Бу күннэргэ тураахтар халлаан күөх урсунунан көппөхтүүллэр. Кинилэр төттөрү-таары көтө-көтө бокуойа суох дааҕырҕастахтарына, сотору кэминэн күн-дьыл көнөр, хатааһына суох саас буолар. Оттон, саҥата-иҥэтэ суох соҥуоран сырыттахтарына, хатааһыннаах тымныы сааһы күүтэллэр. Барабыай ыраас күҥҥэ саҥата-иҥэтэ аҕыйаан ах бардаҕына, хаары дуу, ардаҕы дуу биттииллэр. Эһэ уонна моҕотой биир тыыннаахтар. Биир кэмҥэ эһэ арҕаҕыттан, моҕотой хо-роонуттан тахсаллар. Моҕотой хороонуттан хойутаан таҕыстаҕына, хатааһыннаах тымныы саас буолар.

Муус устарга соҕуруу кыстаабыт көтөрдөр кэлэллэр. Ый иккис аҥаарыгар сылгы чыычааҕа, сар элиэ, хоҥор хаас, хомурах туруйата, чиибистэр, ырыаһыт чыычаахтар кэлэллэр, ый бүтүүтүгэр бастакы көҕөнү көрөллөр.

Муус устар ый күнүн-дьылын билгэтэ[уларыт]

Өскөтүн хаар эрдэ уулуннаҕына, үчүгэй сайын үүнэр. Былыттар сырдык халлаан күөҕэ буоллах-тарына, сылаас уонна ардахтаах. Күнүһүн итии, түүнүн тымныы буоллаҕына, үчүгэй күн-дьыл үүнэр.

  • 4 — күн дьиэлэннэҕинэ, үчүгэй үүнүүнү күүт.
  • 6 — түүн сылаас буоллаҕына, саас түргэнник кэлэр.
  • 7 — бу күн хайдаҕый да, ТТасха (27) эмиэ оннук буолуо.
  • 8 — бу күн хайдаҕый да, алтынньы 8-с күнэ оннук буолуо.

Түөлбэ тылыгар[уларыт]

киристиэп ыйа; куччугуй кулун тутар; сойуо ыйа; сынньалаҥ ыйа; чыычаах ыйа;


Сигэлэр[уларыт]

  • Sakhatyla.ru
  • [Диалектологический словарь якутского языка. 1976]
Тохсунньу | Олунньу | Кулун тутар | Муус устар | Ыам ыйа | Бэс ыйа | От ыйа | Атырдьах ыйа | Балаҕан ыйа | Алтынньы | Сэтинньи | Ахсынньы