Сахалар
Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
| Сахалар |
|---|
Саха ыала, 1911. Дьахталлар сахалыы түү бэргэhэлээхтэр. ![]() |
| Бүтүн ахсааннара |
|
450-510,000 |
| Олорор сирдэрэ |
450 000
Ону таhынан атын дойдуларга 1800 Саха олорор |
| Тыллара |
| Саха тыла |
| Итэҕэллэрэ |
| Таҥара итэҕэлэ (Айыы үөрэҕэ) |
| Уруулуу омуктара |
| Түүр омуктар |
Сахалар диэн түүр омуга, Саха Сирин төрүт олохтоохторо. Саха тыла түүр тылларын бөлөҕөр киирэр. 2002 сыллаахха 450 тыһ. тахса киһи сахалыы саҥарар эбит, үксэ Саха Сиригэр, уонна Иркутскай, Магадан уобаластарыгар, Хабаровскай уонна Красноярскай кыраайдарга, Таймыырга уонна Эбэҥки аутоном уокуругар олороллор. Сахалар Саха Сирин олохтоохторун 45 % ылаллар.
Үөрэхчиттэр үгүстэрэ этэринэн XII үйэҕэ сахалар Байкал күөл аттыттан Өлүөнэ, Бүлүү, Алдан өрүстэр кытылларыгар көһөн кэлбиттэрэ. Сахалар былыр-былыргыттан сылгы, сүөһү иитэллэрэ, атыынан-эргиэнинэн дьарыктаналлара, бэйэлэрэ туспа Таҥара үөрэхтээхтэрэ, сэрии, сэп сэбиргэл туомун тутуһаллара, тимир уһаараллара. Сибииргэ уонна хотугулуу-илин Азияҕа култуура сайдарыгар сабыдыаллара улахан этэ.
| Сахалар олорор регионнара | |||
|---|---|---|---|
| Сир аата | Ахсаана | Бырыһыана | Сыла |
| 432 290 | 45,539 | 2002 | |
| Хабаровскай кыраай* | 1 454 | 0,101 | 2002 |
| Москва | 1 448 | 0,014 | 2002 |
| Иркутскай уобалас** | 992 | 0,038 | 2002 |
| Эвенкия | 991 | 5,600 | 2002 |
| Санкт-Петербург уонна Ленинград уобалаhа | 847 | 0,019 | 2002 |
| Приморье | 703 | 0,034 | 2002 |
| Новосибирскай уобалас | 473 | 0,018 | 2002 |
| Магадан уобалаhа | 469 | 0,257 | 2002 |
| Красноярскай кыраай | 332 | 0,011 | 2002 |
| Амур уобалаhа | 314 | 0,035 | 2002 |
| Бүрээтийэ | 283 | 0,029 | 2002 |
| Свердловскай уобалас | 277 | 0,006 | 2002 |
| Москва уобалаhа | 242 | 0,004 | 2002 |
| Чита*** | 206 | 0,019 | 2002 |
| Алтай | 145 | 0,006 | 2002 |
| Томскай | 128 | 0,012 | 2002 |
| Сахалин | 120 | 0,022 | 2002 |
| Краснодар | 114 | 0,002 | 2002 |
| Россия Федерацията бүттүүн [1] | 443 852 | 0,306 | 2002 |
| Халыып:Былаах Украина[2] | 304 | 0,001 | 2001 |
| Халыып:Былааҕа США | 1 370 | 0,0 | ? |
| Халыып:Былааҕа Канада | 980 | 0,0 | |
| Халыып:Былаах Казахстан | 1 000 | 0,0 | |
* Sisältää Juutalaisten autonomisen alueenn
** Sisältää Ust-Ordan Burjatian autonomisen piirikunnan
*** Sisältää Agin-Burjatian autonomisen piirikunnan


