Ат

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

(Мантан: Сылгы көстө)
Ат
Mangalarga Marchador.jpg
Туруга
Дьиэ кыыла
Биология классификацията
Хоруоллук: Харамайдар
Тип: Хордалыктар
Кылаас: Кыыллар
Этэрээт: Perissodactyla
Ыал: Equidae
Уус: Equus
Көрүҥнэр: E. caballus
Биномиальнай номенклатуранан аата
Equus caballus
Линней, 1758

Ат (Equus caballus) диэн соҕотох туйахтаах кыыл, Equidae уус аҕыс көрүҥүттэн биирэ. Үүтүнэн иитиллээччилэргэ киирэр. Ат билиҥҥи тас көрүҥүгэр, тиhэх 45-55 мөл. сыл устата кыра саhыл саҕа кыылтан эволюциялаан кубулуйбута. Киhи аты б.э. 4500-3000 сс. и. ииппитэ. Б.э. 2000 и. аты Эуразия континеҥҥа бүтүннүүтүгэр ииппиттэрэ. Билигин Пржевальскай ата эрэ хаҥыл хаалбыт.


[уларыт] Сахаларга сылгыны сааһынан арааран ааттааһын

Кулун — төрүөҕүттэн 6 ыйыгар диэри.
Убаһа — 6 ыйыттан биир сааһын туолуор диэри.
Тый — биир сааһыттан икки сааһыгар диэри.
Тиҥэһэ — икки сааһыттан үһүгэр диэри. Атыыра — тицэһэ соногос, тыһыта — тинэһэ кытыт дэнэр.
Кытыылыыр — үс сааһыттан түөрдүгэр диэри. Атыыра — кытыылыыр соногос, тыһыта — кытыылыыр кытыт дэнэр.
Сылгыны түөрт сааһыттан биэһигэр диэри атыырын — түөртээх соногос, тыһытын ~ түөртээх кытыт дэнэр.
Соноҕос — биэс сааһыттан алтатыгар диэри, тыһыта — биэстээх кытыт дэнэр.
Сылгыны алта сааһыттан үөһэ арааран ааттаабакка аты — ат, биэни — биэ, атыыры — атыыр дэнэр.
14-15 сааһыттан кырдьагас ат, биэ, атыыр дэнэр.
Туҥуй биэ — маннайгытын төрүүр биэ. Баайтаһын биэ — оҕото суох уойбут биэ. Миҥэ ат — көлүүр ат.

Тус бэйэ туттар туруоруулара
Атын омук тылынан