Ат
Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
| Ат | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Туруга | ||||||||||||||
|
Дьиэ кыыла
|
||||||||||||||
| Биология классификацията | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Биномиальнай номенклатуранан аата | ||||||||||||||
| Equus caballus Линней, 1758 |
Ат (Equus caballus) диэн соҕотох туйахтаах кыыл, Equidae уус аҕыс көрүҥүттэн биирэ. Үүтүнэн иитиллээччилэргэ киирэр. Ат билиҥҥи тас көрүҥүгэр, тиhэх 45-55 мөл. сыл устата кыра саhыл саҕа кыылтан эволюциялаан кубулуйбута. Киhи аты б.э. 4500-3000 сс. и. ииппитэ. Б.э. 2000 и. аты Эуразия континеҥҥа бүтүннүүтүгэр ииппиттэрэ. Билигин Пржевальскай ата эрэ хаҥыл хаалбыт.
[уларыт] Сахаларга сылгыны сааһынан арааран ааттааһын
Кулун — төрүөҕүттэн 6 ыйыгар диэри.
Убаһа — 6 ыйыттан биир сааһын туолуор диэри.
Тый — биир сааһыттан икки сааһыгар диэри.
Тиҥэһэ — икки сааһыттан үһүгэр диэри. Атыыра — тицэһэ соногос, тыһыта — тинэһэ кытыт дэнэр.
Кытыылыыр — үс сааһыттан түөрдүгэр диэри. Атыыра — кытыылыыр соногос, тыһыта — кытыылыыр кытыт дэнэр.
Сылгыны түөрт сааһыттан биэһигэр диэри атыырын — түөртээх соногос, тыһытын ~ түөртээх кытыт дэнэр.
Соноҕос — биэс сааһыттан алтатыгар диэри, тыһыта — биэстээх кытыт дэнэр.
Сылгыны алта сааһыттан үөһэ арааран ааттаабакка аты — ат, биэни — биэ, атыыры — атыыр дэнэр.
14-15 сааһыттан кырдьагас ат, биэ, атыыр дэнэр.
Туҥуй биэ — маннайгытын төрүүр биэ. Баайтаһын биэ — оҕото суох уойбут биэ. Миҥэ ат — көлүүр ат.