Тамбов уобалаһа

Тамбов уобалаһа

Тамбов уобалаһын былааҕа Тамбов уобалаһын гиэрбэтэ
Киин куората	Тамбов
Иэнэ	34 300 км²
Дьонун ахсаана	1 196 900 (2009)
Федеральнай уокуруга	Киин
Экономическай оройуона	Киин-Чернозём
Ил тыла	Нуучча тыла
Губернатор	Олег Бетин
Уобалас сэбиэтин Бэрэстээтэлэ	Владимир Карев
Кэм зоната	MSK (UTC+3, сайын UTC+4)

Тамбов уобалаһа, (Нууччалыы: Тамбовская область) - Российскай Федерация субъега. Киин куората — Тамбов.

География

Тамбов уобалаһын каартата

Тамбов уобалаһа Илин Европа дэхси сирин соҕуруутугар сытар, Ока-Дон дэхси сирин ортотугар (саамай үрдүк точката 219 м).

Кирбиилэһэр – Рязань, Пенза, Саратов, Воронеж уонна Липецкай уобаластарын кытта.

Сир баайа

• Ильменит-Рутил-Цирконий-даах кумахтар, Никольскай бөһүөлэк аттыгар (Рассказовскай улуус).
• Фосфориттар, тутуу материаллара, минеральнай кырааскалар, торф.

Күөллэр уонна үрэхтэр

Уобалас сиригэр 1400 өрүстэр уонна үрэхтэр сүүрүгүрэллэр. Саамай обургу өрүстэр – Цна, Ворона, Битюг, Воронеж уонна Савала. 900 көлүйэ уонна водохранилища, уопсай киэлитинэн 534,5 мөл. м³.

Экосистема

Уобалас лесостепь зонатыгар сытар. Сүрүн кырыһа – чернозём.

Тыаларга сүрүн үүнэр мастар – бэс, дууб, клён, липа, ясень, хатыҥ, тэтиҥ.

Кыыллар – куобах, саһыл, хорёк, кэрбээччилэр.

История

Былыргы нэһилиэнньэтэ Мокша (Мордва) омук эбит, онтон нуччалар XVII үйэттэн олохсуйбуттара.

Демография

Уобалас дьонун ахсаана – 1117119 киһи (2006), олортон куораттарга 57,6% киһи (2006) олорор.

Омуктар	2002-ис сылга, ахсааннара (* Архыыптаммыт 2011, Алтынньы 10 күнүгэр.)
Нууччалар	1 136 864 (96,5 %)
Украинестар	10 809 (0,92 %)
Эрмээннэр	4 326 (0,4 %)
Цыгааннар	2 957 (0,25 %)
Татаардар	2 730 (0,23 %)
Белорустар	2 367 (0,21 %)
Азербайдьааннар	2 307 (0,2 %)
Ниэмэстэр	1 071
Езидтар	1 024
тыһыынчаттан тахса ахсааннаах омуктар көрдөрүллүбүттэр

Сигэлэр

• Тамбов уобалаһын Дууматын саайта (нуучч.) Архыыптаммыт 2008, Балаҕан ыйын 26 күнүгэр.