Эрилик Эристиин

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Эрилик Эристиин

Эрилик Эристиин (Яковлев Семен Степанович) (24.01.1892—06.10.1942) — саха поэта, прозаига.

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1892 с. тохсунньу 24 күнүгэр Боотур Уус улууһугар Чакыр нэһилиэккэ (билиҥҥи Чурапчы улууһа) төрөөбүт.
  • Гражданскай сэрии кэмигэр — кыһыл партизан.
  • 1923 сыллаахтан бэчээттэнэр буолбута.
  • 1924 сылтан — ССКП чилиэнэ, ССРС Суруйааччыларын сойууһун 1938 сылтан чилиэнэ.
  • 1928 сыллаахха «Чолбон» сурунаалга «Соһуччу үөрүү» диэн кини бастакы сэһэнэ тахсыбыта.
  • 1931—1942 сыллар Эрилик Эристиин айар үлэтигэр өрө көтөҕүллүү кэмэ этэ. «Бассабыык Тиихээн», «Тулаайах Уйбаанчык» поэмаларга кини революционер-бассабыык дьылђатын көрдөрбутэ. «Революция уолаттара», «Аймалђан» сэһэннэр атын омук — Казахстан, Бурятия — национальнай геройдарын олохторуттан суруллубуттара.
  • Суруйааччы 1942 сыллаахха, көрбөт буолан баран, «Маарыкчаан ыччаттара» романын бүтэрэр. Бу роман кэнники хас да төгүллээн сахалыы, нууччалыы бэчээттэммитэ.

Саха Сирин суруйааччыларын сойууһа уонна Эрилик Эристиин аатынан совхоз сыл аайы тыа сирин олођун туһунан бастың уус-уран айымньыга бэриллэр литературнай бириэмийэни олохтообуттара. Эрилик Эристиин төрөөбүт сиригэр Чурапчы улууһун Чакырыгар киниэхэ аналлаах түмэл дьиэ аһыллыбыта.

Тахсыбыт кинигэлэрэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Суорума соруктаммыт: Пьеса. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1931. — 28 с.
  • Бассабыык ТиниггабичДьокуускай: Кинигэ кыһата, 1934. — 23 с.
  • Уйбаан Дууһа: Кэпсээн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1934. — 23 с.
  • Тулаайах Уйбаанчык: Поэма. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1935. — 41 с.
  • Революция уолаттара: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1936. — 66 с.
  • Аймалҕан: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1937. — 88 с.
  • Кэриэс туолуута: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1939. — 88 с.
  • Маарыкчаан ыччаттара: Роман. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1942. — 206 с.
  • Талыллыбыт айымньылар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1948. — 352 с.
  • Талыллыбыт айымньылар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1954. — 544 с.
  • Кэпсээннэр уонна пьесалар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1963. — 190 с.
  • Айымньылар: 2 томнаах. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1969. — Т. 1 — 596 с. — Т.2 — 520 с.
  • Революция уолаттара: Сэһэн, роман. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1979. — 360 с.
  • Маарыкчаан ыччаттара. Кэриэс туолуута. Кэпсээннэр. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1983. — 584 с.
  • Буура Дохсун: Олоҥхо. — Дьокуускай: Бичик, 1993. — 416 с.

Аатын үйэтитии[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Дириҥҥэ (Хоптоҕо нэһилиэгэ) өйдөбүнньүк туруоруллубут[1].
  • С. С. Яковлев — Эрилик Эристиин аата Чурапчы улууһун Чакыр орто оскуолатыгар иҥэриллибит[2] (2007)

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Чурапчинский улус:Хоптогинский наслег:Дирин
  2. Указ Президента РС(Я) от 01.06.2007 № 338 «О присвоении имени С. С. Яковлева — Эрилик Эристина муниципальному общеобразовательному учреждению „Чакырская средняя общеобразовательная школа“ муниципального образования „Чурапчинский улус (район) Республики Саха (Якутия)“». — Газета «Якутия» № 102, 05.06.2007

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]