1878
Тас көрүҥэ
| Сыллар |
|---|
| 1874 1875 1876 1877 — 1878 — 1879 1880 1881 1882 |
| Уоннуу сыллар |
| 1840-с 1850-с 1860-с — 1870-с — 1880-с 1890-с 1900-с |
| Үйэлэр |
| XVIII үйэ — XIX үйэ — XX үйэ |
1878 сыл.
Туох буолбута
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Тохсунньу
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Тохсунньу 4 — Нуучча-Туурак сэриитэ (1877-78): Болгария киин куората София Осмааннартан босхоломмут.
- Тохсунньу 16 — Арассыыйа-Туурсуйа сэриитэ (1877–1878): Филиппополь аттынааҕы кыргыһыы буолбут, нуучча драгуннарын эскадрона Пловдив куораты осмааннартан босхолообут.
Олунньу
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Олунньу 19 — Америка айааччыта Томас Эдисон фонограбы патеннаабыт.
- Олунньу 26 — Франция филолога Эмиль Литтре биир учуонай көрдөһүүтүнэн микроб диэн тиэрмини айбыт.
Кулун тутар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Кулун тутар 3 — Арассыыйа-Туурсуйа сэриитэ Болгария Осмаан импиэрийэтиттэн тутулуга суох буолуутунан түмүктэммит, Сан-Стефаннааҕы сөбүлэҥҥэ илии баттаммыт.
От ыйа
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- От ыйын 5 — Саха уобалаһын дьаралыга бигэргэтиллибит.
- От ыйын 13 — Берлииннээҕи сөбүлэҥ түһэрсиллибит. Балкааннар каарталара төрдүттэн уларыйбыт: Сербия, Черногория уонна Румыния Осмаан импиэрийэтиттэн букатын тутулуга суох буолбуттар.
Балаҕан ыйа
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Балаҕан ыйын 21 — Норвегияттан Дьокуускайга «Лена» диэн паарынан хамсыыр бастакы борохуот кэлбит (сорох дааннайынан алтынньы 3 күнүгэр). Бу борохуоту атыыһыт Анна Громова атыыласпыта, онтуката Саха сиригэр 1953 с. диэри үлэлээбитэ. Норвегияттан Өлүөнэ дельтатыгар икки борохуот кэлбиттэрэ — "Вега" диэн улахан борохуот салгыы Беринг силбэһиитин ааһан, Японияҕа таарыйан, Евразияны барытын эргийэн Суэц нөҥүө Норвегияҕа төннүбүтэ. Бу айан Адольф Эрик Норденшельд салалтатынан уонна тэрээһининэн оҥоһуллубута, Евразияны Хотугу муустаах байҕалынан эргийэр кыах баарын көрдөрбүтэ.
Төрөөбүттэр
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Тохсунньу 31 — Мустафа Маһмудов — азербайдьаан уһуйааччыта, Арассыыйа Империятын Иккис ыҥырыылааы Судаарыстыбаннай Дуума Баку губерниятыттан дьокутаата, Азербайдьаан омук сүбэтин сэкирэтээрэ.
- Олунньу 19 — Емельян Ярославскай — революционер, Хомуньуус баартыйа диэйэтэлэ, ССРС-ка итэҕэли утары хамсааһын салайааччыта. «Союз воинствующих безбожников» бэрэстээтэлэ. Кини 1913 с. бэс ыйын 14 (27) күнүттэн 1917 сыл ыам ыйыгар дылы Дьокуускайга көскө олорбута.