1642 сыл
(Мантан: 1642 көстө)
| Сыллар |
|---|
| 1638 1639 1640 1641 — 1642 — 1643 1644 1645 1646 |
| Уоннуу сыллар |
| 1610-с 1620-с 1630-с — 1640-с — 1650-с 1660-с 1670-с |
| Үйэлэр |
| XVI үйэ — XVII үйэ — XVIII үйэ |
1642 сыл.
Туох буолбута
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Иванов Курбат — Саха сирин бастакы картограбынан ааҕыллыан сөптөөх киһи — аан бастакынан Өлүөнэ өрүһү сүрүн салааларын кытта биир лиискэ ойуулаабыт. Бу сылга өссө Байкаал күөлгэ экспедицияҕа сылдьан улуу күөлү бастакынан ойуулаан бойобуода Головиҥҥа Дьокуускайга ыыппыт.
- Олунньу — Киһи уонна сүөһү биэрэпиһиттэн сылтаан буолбут өрө туруу кэмигэр Сииттэ үрэххэ Чымча ойуун баһылыктаах Атамай дьоно Воин Шахов этэрээтин кыргыбыттар. Шаховы бэйэтин Чавла Деноку уонна Тетко диэн атамайдар өлөрбүттэр"[1].
- Кулун тутар 16 — Тоҕус уонна Кэбээйи сахалара Уус-Бүлүү симиэбийэтин төгүрүйбүттэр. Онно ол саҕана Богдан Алексеев баһылыктаах биэс хаһаак баар эбит. Сэттэ нэдиэлэ төгүрүйэн олорбуттар. Өрө туруу Дьокуускайга тохтообутун кэннэ, кинилэр эмиэ осаданы устубуттар[1].
- Ыам ыйын 17 — Билиҥҥи Канаада сиригэр французтар түүлээх атыылаһар уонна католицизмы тарҕатар соруктаах Монреаль куораты олохтообуттар. Монреаль билигин аан дойду французтуу тыллаах 3 бөдөҥ куоратын ахсааныгар киирэр.
- Сэтинньи 24 — Голландец Абель Тасман Австралия соҕуруу өттүгэр бөдөҥ арыыны булбут уонна айанын үбүлээбит киһи аатынан Энтони ван Димен сирэ (Anthoonij van Diemenslandt) диэн ааттаабыт. Арыы кэлин Тасмания диэн ааттаммыта.
- Ахсынньы 13 — Голландия айанньыта Абель Тасман Саҥа Зеландияны арыйбыт.
Төрөөбүттэр
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Өлбүттэр
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Тохсунньу 8 — Галилео Галилей — аатырбыт Италия физигэ, математига, астронома уонна бөлүһүөгэ. Үөрэх өрөбөлүүссүйэтигэр сүрүн оруолу оонньообут киhи.
Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- 1 2 Н.С. Миронов, К.П. Гаврильева, Л.Я. Кононова и др. За четыре века. Летопись Якутского улуса (XVII — нач. XXI в.) / К.В. Гаврильева. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Якутск: Айар, 2025. — С. 12. — 400 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-7696-6990-3