Эйзенштейн Сергей Михайлович

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Эйзенштейн Сергей Михайлович (1898 сыл, тохсунньу 22 (10), Рига1948, олунньу 11, Москуба) — сэбиэскэй тыйаатыр уонна киинэ режиссера, худуоһунньук, сценарист, ускуустубаны чинчийээччи, педагог. РСФСР ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ (1935 сыл).

ВГИК бэрэпиэссэрэ. Искусствоведение дуоктара (1939 сыл), кинематограф түөрүйэтин чинчийээччитэ.

1925 сыллаахха тахсыбыт "Броненосец «Потёмкин»" («1905 год») диэн аатырбыт тыла суох киинэтэ үһүс этэ. Ол кэнниттэн "Октябрь" диэн киинэтин 1927 сыллаахха уһулбута. Бу Владимир Ленин уобараһа уус-уран киинэҕэ аан бастаан тахсыыта этэ. Кэлин "Бежин луг" диэн кулаактааһын туһунан киинэтин цензура аһарбатаҕа, онон түмүктэммэккэ бу киинэ суох буолбута. Ол кэнниттэн уһулбут "Александр Невскэй" диэн киинэтэ хайҕаммыта, бу үлэтин иһин дуоктар учуонай истиэпэнин иҥэрбиттэрэ уонна 1941 сыллаахха Сталин I степеннээх бириэмийэтин туттарбыттара. Режиссер быһыытынан 23 киинэни устубута ("Иван Грознай" 3 сиэрийэтин тус туһунан киинэлэр курдук аахтахха).

1948 с. Москва к. «Цветовое кино» диэн ыстатыйатын суруйа олорон сүрэҕэ тохтоон өлбүтэ. Москваҕа, Новодевичьяй кылабыһаҕа көмүллүбүтэ.