Кумааҕы

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Кумааҕы

Билиҥҥи бириэмэ кумааҕыта диэн мас фибралара бииргэ пресстаммыттара аатырар. Дьоннор кумааҕыга суруйарга тутталлар, ол иһин кинигэлэр кумааҕыттан оҥоһуллар. Кумааҕы ууну уонна атын убаҕаһы иҥэрэллэр, ол иһин ыраастыырга эмиэ туттуллар.

Хайдах оҥоһуллара[уларыт]

Билиҥҥи бириэмэ кумааҕыта мастан оҥоһулларpulp.[1] Бастаан маһы бытарыталлар, ууну уонна атын химическай материаллары кытта убаҕас буолуор дылы булкуйаллар. Сороҕор отбеливайданар, оччоҕуна ыраас маҥан кумааҕы буолар. Бу убаҕас кумааҕы буоларыгар пресстанар. Хаппытын кэннэ быһыллар. Араас технологиялар бааллар, ол курдук туой эптэхтэринэ глянцевай кумааҕы буолар.

Кумааҕыны тутуллубут кумааҕыттан эмиэ оҥоһуллар. Оччоҕуна иккистээн туттуллар. Сорох кумааҕыны мастан буолбакка, хлопоктан, лентан или конопляттан оҥоһуллар.

Кумааҕы историята[уларыт]

Папируска суруйуу
Кытай улахан истиэнин башнятын руиналара.

Суруйуу кумааҕыны айыан иннинэ саҕаламмыта. Дьон араас атын материалларга суруйар этэ. Ол курдук таҥаска, истиэнэҕэ, маска.

Бастакы кумааҕы[уларыт]

Элбэх үйэ аннараа өттүгэр Египетка кумааҕыга майгынныыр папирус диэн материалы айыбттар. Греция уонна Рим дьонноро ону эмиэ үөрэппттэр. Рим дьонноро тирииттэн оҥоһуллубут тэрилгэ суруйаллар эбит.

Биһиги эрабыт иннинэ 105 сылыгар Кытайга кумааҕыны айбыттар. Ол иннинэ бамбугу уонна солкону тутталлар эбит. Саамай урут оҥоһуллубут кумааҕы Кытай Великай Истиэнэтин аттыгар булуллубут. Онно 105 сыла сурулла сылдьабр эбит. Кумааҕыны оҥоруу секрет курдук ааҕыллар этэ, кимиэхэ да кэпсээбэт эбиттэр.

Тарҕаныыта[уларыт]

Дьоппуон дьоно хайдах кумааҕыны оҥорору 610 сыллаахха билбиттэр. Ону Уаши диэн аттабыытар. Ол кэнниттн кумааҕы Индияҕа, Ближняй востокка уонна Италияҕа тарҕаммыт.

Быһаарыылар[уларыт]

  1. Cox, Brian; Forshaw, Jeff (2011). The Quantum Universe: everything that can happen does happen. Allen Lane. p. 3. ISBN 978-1-846-14432-5.