Иһинээҕитигэр көс

Халыып:Бу күн:05-05

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Бэлиэ күннэр[биики-тиэкиһи уларытыы]

Түбэлтэлэр[биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1260Чыҥыс Хаан сиэнэ (Бөртөттөн кыра уолун Толуй уола) Хубилай Моҕуол импиэрийэтин Улуу хаана буолар. Бу хаан саҕана Моҕуол импиэрийэтэ муҥутуурдук улаата сылдьыбыта.
  • 1494 — Колумб Ямайка арыыны арыйбыт.
  • 1849Фёдор Достоевскай атын петрашевецтэри кытта Антонелли диэн провокатор үҥсүүтүнэн тутуллан Петропавловскай кириэппэскэ угуллар. Кэлин суут 21 киһини өлөрөргө уураахтаабыта (ол иһигэр Ф. М. Достоевскайы, ол эрээри суруйааччы бириигэбэрэ толоруллуон аҕай иннинэ көскө ыытыыннан солбуллубута).
  • 1949Европа Сэбиэтэ тэриллибит.
  • 1942 — Дьокуускай куоракка «Центральнай» (ол саҕана «Детскай» диэн ааттааҕа) киинэ тыйаатыра аһыллыбыт.

Төрөөбүттэр[биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1818 — Карл Маркс төрөөбүт, ньиэмэс бөлүһүөгэ уонна бэлиитигэ, коммунизм түөрүйэтин айбыт киһи.
  • 1915 — Дионисий Турантаев (05.05.1915—10.10.1956) — устуоруйа билимин хандьыдаата, Саха өрөспүүбүлүкэтэ бастакы пятилеткаларга хайдах сайдыбытын чинчийбитэ.
  • 1917 — Михаил Алексеев, ССРС народнай учуутала, Саха АССР уонна РСФСР оскуолаларын үтүөлээх учуутала. Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан СӨ Илин бириэмийэтин лауреата төрөөбүт (өлб. 1995). Бу киһи уоттаах сэриигэ сылдьыбыта, ньиэмэс концлааҕырыгар уонна сэбиэскэй хаайыыга олорон тахсыбыта, ол эрээри санаата күүһүнэн үлэлээн сүдү чыпчааллары ситиспитэ, аата бүтүн Сойууска дуорайбыта.
  • 1926 — Георгий Сыромятников (05.05.1926—02.02.1991) — литэрэтиирэни чинчийэр учуонай, литэрэтиирэни ырытааччы. Социалистыы реализм саха литэрэтиирэтигэр диэн тиэмэҕэ 1968 сыллаахха диссэртээссийэтин көмүскээбит.
  • 1964 — Сергей Ларионов, «ЛОРП» ААО генеральнай дириэктэрэ.

Өлбүттэр[биики-тиэкиһи уларытыы]