Самсонов Александр Парфеньевич

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Александр Самсонов
СамсоновАП.jpg
Үлэтэ:

опера ырыаһыта

Төрөөбүт күнэ:

11 ыам ыйын 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (84 саастаах)

Төрөөбүт сирэ:

Хаптаҕай с., Мэҥэ-Хаҥалас улууһа, Саха АССР

Дойдута:

ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРСАрассыыйаFlag of Russia.svg Арассыыйа

Аҕата:

Самсонов Парфений Никитич

Ийэтэ:

Самсонова Надежда Евменьевна

Наҕараадалара:
Российскай Федерация үтүөлээх артыыһа
Саха норуодунай артыыһа

.

Самсонов Александр Парфеньевич — Российскай Федерация үтүөлээх артыыһа, саха норуодунай артыыһа.

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1935 сыллаахха ыам ыйын 11 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар Хаптаҕай сэлиэнньэҕэ учууталлар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт.
  • Хатас сэттэ кылаастаах оскуолатыгар, Дьокуускай 2 уонна 9 №-дээх оскуолаларыгар үөрэммит.
  • 1957 с. Саха государственнай университетын тыл үөрэҕин факультетын бүтэрбит.
  • 1958—1960 сс. — Сэбиэскэй Аармыйа кэккэтигэр сулууспалаабыт. Сулууспатын кэмигэр ырыа уонна үҥкүү ансамбылыгар кыттыбыт.
  • Аармыйа кэнниттэн Дьокуускайдааҕы педагогическай училищеҕа музыка салаатыгар үөрэммит.
  • 1964 с. — Дьокуускайдааҕы музыкальнай училищеҕа көһөн үөрэҕин салҕаабыт.
  • 1964—1965 сс. — П. И. Чайковскай аатынан Москватааҕы государственнай консерваторияҕа туттарсан РСФСР искусствотын үтүөлээх деятелэ Д. А. Гамрекели кылааһыгар үөрэммит.
  • 1980—1982 сс. — Саха государственнай музыкальнай театрын директора.

Айар үлэтэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Ыллаабыт партиялара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Сильвио (Паяцы, Р. Леонковалло)
  • Шарплес (Чио-Чио-сан, Дж. Пуччини)
  • Пристав (Борис Годунов, М. П. Мусоргский)
  • Елецкий (Пиковая дама)
  • Эбн Хакиа (Иоланта, П. И. Чайковский)
  • Листрат (В бурю, Т. Хренников)
  • Лоокуут уонна Күннэй (Лоокуут уонна Ньургуһун, Г. Григорян)
  • Бэргэн (Колыбельная)
  • Сэһэнньит (Сээркээн оҕонньор остуоруйата, З. Степанов)
  • Краун (Порги и Бесс, Дж. Гершвин)
  • Белогвардеец Араллан (Неугасимое пламя, Н. Берестов)
  • Гаспар (Рита, или пиратский треугольник, Г. Доницетти)
  • Шуфлери (Званый вечер с итальянцами, Ж. Оффенбах)
  • Джеромо (Доротея, Т. Хренников)

Александр Самсонов итини таһынан нуучча норуотун ырыаларын: «Ой, полным полна коробушка», «Вечерний звон», «Живет моя красотка», «Ах, Настасья», «Утес», «Черный ворон», «Как пойду я на быструю речку», «Далеко-далеко степь за Волгу ушла»: А. Варламов, А. Гурилев, П. Булахов, М. Шишкин, Н. Листьев, Н. А. Римский-Корсаков, П. И. Чайковскай, Р. М. Глиэр уо. д. а. аатырбыт романстарын ыллыыр.

Дьиэ кэргэнэ, аймахтара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Наҕараадалара уонна ытык ааттара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Саха комсомолун бириэмийэтин лауреата (1974)
  • Саха АССР үтүөлээх артыыһа[1] (1977)
  • Саха АССР норуодунай артыыһа[2] (1985)
  • Российскай Федерация үтүөлээх артыыһа[3] (1996)
  • Дьокуускай куорат ытык киһитэ (2000)[4]

А. П. Самсонов туһунан[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

2000 с. докумуоннарга олоҕурбут «Певец Великой Победы» (режиссер Н. Санаев) киинэ оҥоһуллубут.

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Указ Президиума Верхов. Совета Якут. АССР от 23 авг. 1977 г. // Соц. Якутия. — 1977. — 26 авг.
  2. Указ Президиума Верхов. Совета Якут. АССР от 17 окт. 1985 г. // Соц. Якутия. — 1985. — 19 окт.
  3. Указ Президента Рос. Федерации от 30 авг. 1996 г. № 1284 // Респ. Саха. — 1996. — 6 авг.; «Саха сирэ». — 1996. Атырдьах ыйын 6 к.
  4. Почётные граждане. Официальный сайт окружной администрации города Якутска. Тургутулунна 13 От ыйын 2014.

Өссө маны көр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]