Саҥа Зеландия

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Саҥа Зеландия
New Zealand
Aotearoa
Flag of New Zealand Coat of arms of New Zealand
Өрөгөй ырыата"God Defend New Zealand"
"God Save the Queen"
Location of New Zealand
Киин куората Уэллиҥтон
Largest city Оклэнд
Ил тыла Ааҥл тыла (98%)
Маори тыла (4.2%)
Омуктар  78% European/Other
14.6% Maori
9.2% Asian
6.9% Pacific peoples
Олохтоохтор ааттара New Zealander, Kiwi (colloquial)
Дьаhалтата Парламент демократията уонна конституция монархията
 -  Head of State HM Queen Elizabeth II
 -  Governor-General Anand Satyanand
 -  Prime Minister John Key
 -  Speaker Lockwood Smith
 -  Chief Justice Sian Elias
Тутулуга суох буолуу Холбоhуктаах Хоруоллуктан 
 -  Бастакы парламент Ыам ыйын 25 1854 
 -  Доминион Балаҕан ыйын 26 1907 
 -  Уэстминстер уурааҕа Ахсынньы 11 1931 (ылыныыта сэтинньи 25 1947
 -  Конституция аакта 1986 Атырдьах ыйын 13 1986 
Иэнэ
 -  Бүтүн 268 680 km² (75th)
103 738 sq mi 
 -  Уу (%) 2.1
Олохтоохторо
 -  September 2008 estimate 4,280,0005 (122nd (2008))
 -  2006 census 4,027,9476 
 -  Олохтоох чиҥэ 15/km² (204th)
39/sq mi
БИО (АКП) 2007 estimate
 -  Total $112.703 billion 
 -  Per capita $26,610 
БИО (номинал) 2007 estimate
 -  Total $128.711 billion 
 -  Per capita $30,390 
Дьини (1997) 36.2 (medium
КСИ (2007) 0.943 (high) (19th)
Валюта New Zealand dollar (NZD)
Кэм зоната NZST9 (UTC+12)
 -  Сайыҥҥы кэм NZDT (UTC+13)
(Sep to Apr)
Ил домен .nz10
Телефон кода +64

Саҥа Зеландия (ааҥл. New Zealand) диэн Чуумпу океан соҕуруулуу арҕаатыгар баар арыы дойду. Икки улахан арыылартар турар Хоту арыы уонна Соҕуруу арыы, онтон таhынан хас да кыра арыылардаах. Маори омук Саҥа Зеландияны Aotearoa диэн ааттыыр, "Уhун үрүҥ былыт сирэ" курдук тылбаастанар.

Саҥа Зеландия Аустралияттан 2000 км ыраах баар. Чугас сирдэринэн буолаллар Саҥа Каледония, Фидьи уонна Тонга. Өр кэм устата атын сирдэртэн туспа сайдыбыт буолан, Саҥа Зеландия фауната атыннаах, көтөрдөр элбэхтэр.

Олохтоохторо сүрүннээн Эуропаттан төрүттээх дьон. Дойду төрүт олохтоохторо маори омук. Онтон таhынан Азия уонна Полинезия омуктара бааллар. Ил баhылыга Элизабета II, кини салалтатын оҥорор генерал-губернатор.