Оттук

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Оттук диэн сылааһы, электричество уонна да атын энергияны ыларга туттуллар эттик. Үксүгэр уматыллар, онтон атомнай оттук уматыллыбат. Оттуктар икки улахан группаларга арахсаллар: сир анныттан хостнор уонна атын.

Сир анныттан хостонор оттуктар[уларыт]

Сиртэн хостонор оттук

Сорох дьон сиртэн хостонор оттугу туттары аҕыйатыы иһин охсуһаллар, тоҕо диэн сири дойдуну, салгыны киртитэр диэн. Углеродтан оҥоһуллубут буолан уматтахха оксид углероду салгыҥҥа ыытар, онтон сир сылыйар диэн толкуйдууллар. Өссө сиртэн хостнор оттуктар саҥатыллыбаттар, ол аата бириэмэ аастаҕына оннук оттук бүтүө диэн этэллэр.

Атын оттуктар[уларыт]

Атын оттуктар сиртэн хостоммоттор. Сорохторугар, ол курдук атомнайга уонна водородка углерода суох, сорохторго, ол курдук маска уонна этанолга углеродтаах.

Бу оттуктар саҥатыллаллар, ол аата киһи бүттэҕинэ өссө оҥоруон сөп. Ол курдук этанол бүттэҕинэ өссө кукурузаны эбэтэр туураахтаахтары үүннэрэн оҥоруохха сөп.\