Үтүлүк
Тас көрүҥэ
Үтүлүк - илиини тымныыттан, сииктэн, киртэн-хахтан харыстыыр илиигэ кэтиллэр тигии таҥас.
Былыр үксүгэр имиллибит тирииттэн тигиллэр, иһинэн эбэтэр таһынан түүлээх буолара. Түөрт тарбах бииргэ уонна эрбэх туспа сылдьар гына тигиллэр. Уһуна араас буолар, үксүгэр бэгэччэги сабар, сороҕор хары сорҕотун сабар гына оҥоһуллар.
Былыргы үтүлүктэр сииктэрэ аһаҕас буолбат, "абааһы киирбэтин" диэн сабыылаах буолар.
Үтүлүк көрүҥнэрэ[1]
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Тыс үтүлүк
- Эр кuhu түнэ уонна сарыы үтүлүгэ
- Дьахтар сарыы үтүлүгэ
- Суккун уонна сукуна үтүлүк
- Уостаах үтүлүк — XVIII үйэтээҕи уонна онтон кэнники саха көмүүлэриттэн (хаһыылартан) булаллар (ытыһыгар эрбэх төрдүнэн туора хайа быһыылаах, тарбаххын быктаран үлэлииргэ табыгастаах). Кэлиҥҥи сукуна үтүлүктэргэ (XIX үйэ ортото) уоһа аллара, бэгэччэгин үрдүнэн буолар, уонна үрдүнэн клапан курдук сабыылаах буолар.
- Суолга кэтиллэр үтүлүк (дьахтар айаҥҥа кэтэр үтүлүгэ) — бэрт үчүгэй оҥоһуулаах, уһун, тоҥолоххо тиийэр буолар. Тас өттө буобура тириитэ, ис өттө саһыл өрөҕөтө. Үтүлүк аҥаара тимэхтээх, аҥаара тыһылаах буолар, дьиэҕэ киирдэхтэринэ ону холбоон баран куурда ыйыыллар.
Өссө маны көр
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- ↑ Попова М.А. Саха төрүт культурата I чааһа. Дьокуускай, 1993.