Холбоhуктаах Арааб Эмираттара

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
(Мантан: ХАЭ көстө)
Перейти к навигации Перейти к поиску
Холбоhуктаах Араб Эмираттара
دولة الإمارات العربية المتحدة
Dawlat al-Imārāt al-‘Arabīya al-Muttaḥida
Flag of United Arab Emirates Coat of arms of United Arab Emirates
Ыҥырыыта"Аллах, Ил, Президент"
Өрөгөй ырыатаIshy Bilady
Location of United Arab Emirates
Киин куоратаАбу Даби
Largest city Дубаи
Ил тыла Араб тыла
Омуктар  19% Emirati, 23% Arab and Iranian, 50% South Asian, 8% other expats (inc. Westerners & East Asians)[1]
Олохтоохтор ааттара Emirati
Дьаhалтата Ислам федерал конституция монархията
 -  Президент Халифа бин Заед Эль Наhьян
 -  Премьер миниистир Моhаммед бин Рашид Эль Мактум
Историята Ахсынньы 2, 1971 
Иэнэ
 -  Бүтүн 83,600 km² (116th)
32,278 sq mi 
 -  Уу (%) negligible
Олохтоохторо
 -  2006 census 4,621,399 
 -  Олохтоох чиҥэ 64/km² (150th)
139/sq mi
БИО (АКП) 2009 estimate
 -  Total $200.514 billion[2] 
 -  Per capita $40,037[2] 
БИО (номинал) 2009 estimate
 -  Total $293.526 billion[2] 
 -  Per capita $58,612[2] 
КСИ (2007) 0.868 (high) (31st)
Валюта UAE dirham (AED)
Кэм зоната GMT+4 (UTC+4)
 -  Сайыҥҥы кэм not observed (UTC+4)
Ил домен .ae
Телефон кода +971

Холбоhуктаах Араб Эмираттара (араб. دولة الإمارات العربية المتحدة), кылгастык ХАЭ, диэн Арабия соҕуруулуу-илин өттүгэр, Перс хомотун кытылыгар баар, сэттэ илтэн турар федерация. Оманныын уонна Сауд Арабиятыныын кирбиилэhэр. Сэттэ иллэр (эмираттар): Абу Даби, Адьман, Дубаи, Фудьаира, Рас эль-Хайма, Шардьа уонна Умм эль-Куаин.

ХАЭ нефть уонна айылҕа гааhын баай хаhаастардаахтар. Хаhаастар 1970-с сс. булуллубуттара. Омуктар икки ардыларынааҕы Валюта Фонда кэтээн көрүүтүнэн, 2009 с. ХАЭ атыылаhар кыаҕын паритета $293.5 млрд.

Экономика[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

УМАТЫК- оҕунуох экэниэмикэтин төрдө — рэкорт, атыы- эргиэн, хостооһун уонна сырьену уонна гаһы экспорга таһаарыы. Неби хостооһун-күҥҥэ 2,2 мөлүйүөн баррелынан кэриҥэ, улахан өттө Абу Даби эмираттарынан оҥоһуллар. Атын нефть бородуукталара: Дубай, Шарджа уонна Рас- Хайм.

The Dubai Mall, Башкортостан В мире эргиэн- аралдьытар комплекса

Нефть экономика тэтимнээхтик үүнүүтүн хааччыйбыта, ол эрээри экономика атын сектордара эмиэ балачча түргэнник, ордук тас эргиэн сайдыбыттара.

Коммерческай киинэ Дубай уонна кини көҥүл зоната Али киэҥ тас дойдулар инвестицияларын тарта. Рашид уонна порт Рашид портара Али Дубайга уонна Фуджайга аан дойдуга 40 бастыҥ контейнер портарын ортотугар бааллар, бу портары сылга үс мөлүйүөн контейнернай единицаны аһараллар.

2013 с. дойдуга 15 мөл. тахса омук турист сылдьар.

Экскурсияҕа уонна пляжнай хайысхаҕа туризмы сайыннарар, маҕаһыыҥҥа сылдьыы эмиэ тэтимнээхтик сайдар. Билигин Россияҕа туристическай сүүрүү кээмэйэ сылга 250 тыһ. кэриҥэ киһи.[3]

Бизнеһи уонна туризмы сайыннарыы тутуу кумааҕы Эмираттарыгар саҕаламмыта. Миллиард доллар көрдөрүүлээх бырайыактарга угуллар[5].

Дубайга халлааны тутуу

Баҕа санаа Дальнай Восток уонна Европа производственнай экономическай суолларын икки ардыларыгар сытар, ол дойду аан дойдутааҕы экономическай кииҥҥэ кубулуйарыгар көмөлөһөр. Дойдуга транзитнай инфраструктура, чуолаан, аан дойдутааҕы алта аэропорт баар: Абу-Даби, Дубай, Шардж, Расс аль- Хайм, Фуджейр уонна Аляҥҥа, улахан аэропорт тутуута салҕанар. Олортон саамай улаханнара Абу дабай уонна Дубай нөҥүө 50 мөлүйүөн пассажиры 2010 сылга аһарбыттар, ону тэҥэ фрахт кээмэйин улаатыннардылар.

Аэропортарга уонна муора пордугар эбии биэриигэ сайдыылаах телекоммуникациялар бааллар.

Аныгы дьиэлэри, заводтары тутууга нэһилиэнньэҕэ эрэ буолбакка, кэнники 25 сылга олордуллубут 100 мөлүйүөн мас наадатыгар эмиэ улахан инвестициялар угуллаллар.

Кэнники кэмҥэ неби хостооһуҥҥа уонна ВВП уопсай кээмэйигэр неби хостооһуҥҥа дохуот кээмэйэ намтыыр, бу экономика диверсификациятыгар бырабыыталыстыба дьаһалларын кытта сибээстээх. Экэниэмикэ атын секторыгар, ол иһигэр тутуу, эргиэн, туризм уонна тыа хаһаайыстыбатын структуратыгар, суолтата эмиэ улаатан иһэр. Тыа хаһаайыстыбатыгар инвестиция суоҕа олус намыһах эрээри, бу салааны экономика бэйэтэ айар- тутар, дохуоттаах собуоттары тутарга көмөлөспүтэ. Сорох тыа хаһаайыстыбатын культуралара, холобур, биир дойдулаахтарбыт, оннооҕор Европаҕа экспортаналлар.

Дубайга небоскреба тутуутугар рабочайдар

Ордук улахан партнер нефть уонна газ экспортарын үлэлэтиигэ улахан ирээти ылар, ону тэҥэ транспорт средстволарын, электроэнергияны уонна араас оҥоһуктары туһанааччыларга улахан поставщик буолар.

Россия уонна ОДьКХ икки ардыларыгар табаар эргиирэ 2007 сылга 27% улаатта, 821 мөл. долларга тэҥнэстэ. АХШ (771 мөл. доллар. — Арассыыйа экспорга уонна 50 мөл. доллар. — Эмират экспорга). 2008 сыллаахха табаар эргиирэ 846,4 мөл. долларга тэҥнэспитэ, оттон 2009-670,6 мөл. долларга АХШ. 2010 сыл балаҕан ыйыгар Эргиэн- промышленнай палататын эгидатынан холбоһуктаах Арабскай Эмират эгидатынан Арассыыйа урбаанньыттарын Сүбэтин регистрацияламмыта.

Гражданнар атын да үлэлэри атын дойдулар салайар уонна бизнес эйгэлэригэр эрэ кэриэтэ дьарыктаналлар. Гражданнарга саамай кыра хамнас 2019 с. — ыйга 6000 кэриҥэ евро, омук үлэһиттэригэр — 600- чэ евро.

БКЭ- ни биэриигэ атын дойдулартан эбии дохуот ылаллар. Биир ыҥырыы иһин төлөбүр сотрудник идэтиттэн көрөн, сылга 2000 евроттан уонна ордук улахан тутулуктаах буолуон сөп.

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]