Парахин Ефим Данилович

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Парахин Ефим Данилович
Павлов Валентин Васильевич.jpg
Төрөөбүт күнэ

20 тохсунньу 1913({{padleft:1913|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})

Төрөөбүт сирэ

Успенье с., Орловскай уобалас

Өлбүт күнэ

8 муус устар 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:8|2|0}}) (84 сааһыгар)

Сулууспалаабыт дойдута

ССРСRed Army flag.svg ССРС

Сулууспалаабыт сыллара

1941—1957

Солото Майор
Майор ВВС СССР
Кыргыһыылар/сэриилэр

Аҕа дойду Улуу сэриитэ

Наҕараадалара
Сэбиэскэй Сойуус Геройа — 1945
Ленин уордьана  — 1945 Орден Красного Знамени Орден Красного Знамени Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана
Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана Орден Красной Звезды «Бойобуой өҥөлөрүн иһин» мэтээл — 1944
«Сталинград көмүскэлин иһин» мэтээл

Парахин Ефим Данилович (20.01.1913, Успенье с., Орловскай уобалас — 08.04.1997) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1945).

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

1913 сыллаахха тохсунньу 7 (тохсунньу 20) күнүгэр Орловскай уобалас Новодеревеньковскай оройуонугар Успенье сэлиэнньэҕэ (билиҥҥинэн бөһүөлэк) бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт. Омугунан нуучча. Ситэтэ суох орто оскуола сэттэ кылааһын, авиационнай техникум икки куурсун бүтэрбит. 1935 сыллаахха Тамбовтааҕы гражданскай авиация оскуолатын бүтэрбит. Дьокуускайга пилотунан, авиационнай этэрээт командирын солбуйааччытынан үлэлээбит.

1941 сыллаахха кыһыл Аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллыбыт. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 1941 сыл атырдьах ыйыттан кыттыбыт. 1942 сылтан ВКП(б)/ССКП чилиэнэ.

Биир бастакы бойобуой көтүүтүн Брянск аттыгар «Хабаровский комсомолец», Хабаровскай куорат эдэр патриоттарын харчытынан тутуллубут, самолётунан оҥорбут. Өстөөх артиллериятын уотуттан иҥнибэккэ, сорудаҕын толорон, өстөөх аэродромун буомбалаан, алдьаныылаах самолётун этэҥҥэ олордубут.

Е. Д. Парахин Сталинград кыргыһыытыгар ордук хорсуннук сэриилэспитэ бэлиэтэммит. 1942 сыл ыам ыйыттан сэтинньитигэр дылы кини 90 бойобуой көтүүлэри ситиһиилээхтик оҥорбут. 1943 сыл тохсунньу саҕаланыытыгар Парахин Ил-4 самолёта Сталинград халлааныгар өстөөх зенитнай артиллериятынан табыллан, ол кэннэ истребительлэринэн суулларыллыбыта. Парахин бааһыран, ниэмэстэргэ билиэн түбэспитэ. 1943 сыл олунньу 1 күнүн киэһэтигэр лааҕыры сэбиэскэй сэриилэр босхолообуттара. Тымныыттан, аччыктааһынтан эчэйбит Парахин олоҕун туһугар быраастар хас да ыйы быһа охсуспуттара. Үтүөрэн баран, Парахин салгыы сэриилэспитэ, Берлиҥҥэ кимэн киирээһиҥҥэ кыттыбыт.

Сэрии кэмигэр, 1945 сыл ыам ыйыгар дылы, 10-с гвардейскай авиационнай полк звенотун командира гвардия капитана Е. Д. Парахин 294 бойобуой көтүүнү оҥорбута (онтон 237 — түүн). Хельсинки, Констанца, Прага, Будапешт, Бреслау (Вроцлав) байыаннай объектарын буомбалаабыт.

ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1945 сыл бэс ыйын 29 күнүнээҕи Ыйааҕынан байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун уонна өстөөхтөрү кытта кыргыһыыларга хорсун, геройдуу быһыытын иһин гвардия капитаныгар Парахин Ефим Даниловичка Сэбиэскэй Сойуус Геройун аата иҥэриллибитэ.

Сэрии кэнниттэн ВВС-ка салгыы сулууспалаабыта. 1957 сылтан майор Е. Д. Парахин запаска тахсыбыт.

Полтава куоракка олорбут. 1997 сыллаахха муус устар 8 күнүгэр өлбүт. Полтава Киин кылабыысатыгар көмүллүбүт.

Наҕараадалара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Үйэлээх аата[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]


Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  2. Указ Президиума Верховного Совета СССР в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  3. Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  4. Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  5. Карточка награждённого к 40-летию Победы в электронном банке документов «Подвиг Народа»

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Hero of the Soviet Union medal.png Парахин Ефим Данилович. Cитим-сир «Герои Страны».