Кырыым

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Крым куйаартан көстүүтэ

Кырыым (Crimean, биитэр Crim , Krim, Крым, Крим), Украина соҕуруу өттүгэр баар кытыл арыы буолар, Хара муора хоту өттүгэр баар. Улахан куораттара элбэхтэр, олортон биир биллэр куората - Симферополь. 2013 сыл түмүгүнэн арыыга 2 500 000 киһи примерно олорор, олортон 50% нууччалар, 30% украиннар уонна ордубут 20% кырыым татаардара (сахаларга аймахтыы түүрк омук буолар).

Айылҕата[уларыт | куодун уларытыы]

Историята[уларыт | куодун уларытыы]

Историятын устата араас дойдуларга бара сылдьыбыта. Осмаан империята уһун бириэмэҕэ тута сылдьыбыта, уонна XVIII үйэҕэ Россия Империята Крымскай сэрии түмүгүнэн былдьаабыта.

Крым Россия чааһа этэ, 1954 сыллаахха ССРС Украинаҕа биэрбитэ. Украина автономнай өрөспүүбүлүкэ олохтообута. 2014 сыллаахха тутулуга суох Крым өрөспүүбүлүкэтэ олохтоммута уонна сотору буолан баран Россия састаабыгар киирбитэ.

Экономиката[уларыт | куодун уларытыы]

Туризм - биир тутаах экономика сектора.

Крым экономикатын тутаах чаастара - туризм уонна тыа хаһаайстыбата. Промышленность собуоттара улахан өттө хоту өттүгэр бааллар. Ол, курдук Джанкойга, Красноперекопск, Армянск уонна да атын куораттаргар бааллар.

Сүдү суолталаах индустрияларынан ас оҥорооһун, химия переработката, металл уонна электромеханическай үлэлэр, уонна өттүгү оҥоруу буолаллар.[1]

Тыа хаһаайстыбата бурдук аһын, оҕуруот аһын уонна виноны оҥорор. Сүөһүттэн ынах, куурусса уонна козалары туталлар.[1]

Энергия[уларыт | куодун уларытыы]

Кырыымҥа хас даҕаны гаас хостонор сирдэрэ бааллар. Россияҕа холбоһуон иннинэ Арҕаа дойдулар уонна Украина хампаанньалара дьарыктанар этилэр.[2][3].

  1. 1,0 1,1 Autonomous Republic of Crimea – Information card. Cabinet of Ministers of Ukraine. Тургутулунна 22 Олунньу 2007. Төрүт сириттэн архыыптанна 21 Тохсунньу 2007.
  2. Gloystein, Henning (2014-03-07.03.2017). "Ukraine's Black Sea gas ambitions seen at risk over Crimea". Reuters. http://www.reuters.com/article/2014/03/07/ukraine-crisis-gas-crimea-idUSL6N0M41R320140307. Retrieved on 2014-03-07.03.2017. 
  3. East European Gas Analysis - Ukrainian Gas Pipelines. Eegas.com (9 Олунньу 2013). Тургутулунна 8 Кулун тутар 2014.