Билэҕит дуо/Рубрика архыыба/2008-09

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Балаҕан ыйын 1—15 күннэрэ

Альберт Эйнштейн
  • Мадьоҥ (mah-jongg, májiàng) — Кытай фишкаларынан сүүйсүү оонньуута, дайстар (оонньуу умуохтара) туттуллаллар. Покерга уонна доминоҕа сорох өттүнэн майгынныыр.
  • Суруйааччы Степан Дадаскинов 1954 с. Дьокуускайдааҕы фельдшердар-акушердар оскуолаларын бүтэрбитэ. 1954 сылтан 1958 сылга дылы тыаҕа биэксэлэбитэ.
  • Альберт Эйнштейн 300 тахса наука уонна 150 тахса наукаҕа сыhыана суох үлэлэри суруйбута.
  • Латыын тыла саамай былыргы суруктаах-бичиктээх тылларга киирэр. Билигин Ватикан судаарыстыбатын уонна католическай таҥара дьиэлэрин официальнай тыллара.
  • Саха тыла сайдарыгар сүҥкэн кылааты киллэрбит Алтан Сарын хаһан, ханна өлбүтэ чуолкай биллибэт. Кэлин Финляндияҕа олорбут үһү диэн сурах-садык тарҕана сылдьыбыта биллэр. Ол гынан баран ону улахан саарбахтааһын эмиэ баар.
  • Тату бөлөх «Я сошла с ума» ырыатын музыкатын оскуола үрдүкү кылааһын үөрэнээччитэ Сергей Галоян, тылларын – журналистка Елена Кипер уонна ВГИК студена Валерий Полиенко суруйбуттара.

Балаҕан ыйын 16—30 күннэрэ

Индия былааҕа
  • Кытайга 1,3 миллиард киhи олорор (аан дойду дьонун 1/5). Сирин иэнинэн Кытай үһүс миэстэҕэ турар (Россия уонна Канада кэннилэриттэн).
  • Стивен Спилберг диэн режиссеру 2006 с. Premiere диэн сурунаал киинэ индустриятыгар саамай модун уонна дьайыылаах киhи диэбитэ. Time сурунаал ааспыт үйэ 100 саамай улуу дьонун ахсааныгар киллэрэр.
  • Саха сирин дьахталларыттан бастакы медицина доктора, профессор Татьяна Крылова ийэтэ Ирина атыыһыт Яков Санников кыра кыыһа, аҕата Хаҥалас улууһуттан төрүттээх саха атыыһыта эбиттэр.
  • Дьон Аустралияҕа 42000 тахса сыллааҕыта кэлэн олохсуйбуттара. Бастакы Эуропа дьоно 1606 с. кэлбиттэрэ.
  • Виташевскай Николай Алексеевич, этнограф, народниктар хамсааһыннарын биллэр-көстөр диэйэтэлэ, Саха сиригэр 1883 с. кэлбит уонна 1897 с. дылы олорбут. Нуучча географиятын уопсастыбатын (ИРГО) кытта үлэлэһэн 1885-1895 сс. Саха сирин историятыгар уонна этнографиятыгар сыһыаннаах 30-тан тахса үлэни бэчээттээбитэ.
  • Индия экономиката аан дойдуга биржаларын ырыынактарын көрдөрүүлэринэн уон иккис уонна атыылаhааччыларын кыаҕынан төрдүс миэстэлэргэ турар.
  • Горохов Никита Семенович саха бастакы учуонайынан ааҕыллар этнограф, палеонтолог 1847 сыллаахха Верхоянскайга төрөөбүт.