Хотугу сулус

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Хотугу сулус

Хотугу сулус (Аччыгый Араҥас α-та) — +2,0m сулус бөдөҥнөөх сулус. Сир Хотугу полюһун зенитыгар баар сулус. Сиртэн 431 уот сыл ыраах.

Билиҥҥи эпохаҕа Хотугу полюс зенитыттан 1° кыра, ол иһин сир күннээҕи эргийиитигэр хамсаабат. Ориентацияҕа сөптөөх сулус, хайысхата хоту ыйар.

Прецессия[уларыт]

Сир иитэ прецессиялаах буолан Хоту полюс 100 сылга 0,5 градус уларыйар. Ол иһин араас кэмнэргэ Хотугу сулуһунан атын сулустар буолаллар. Ол гынан баран "Хотугу сулус" диэн аат Аччыгый Араҥас α-тыгар мэлдьи сыстыбыт аат.

Хотугу полюс зенитын уларыйыыта

Биһиги үйэбит нөҥүө 13 тыһ. сыл — Вега (Лира α-та)

Биһиги үйэбит нөҥүө 9 тыһ. сыл — Геркулес π-тэ эбэтэр η-та

Биһиги үйэбит нөҥүө 8 — 7 тыһ. сыл — Геркулес τ-та

Биһиги үйэбит нөҥүө 5500 — 3500 сыллар — Дракон ι-та

Биһиги үйэбит нөҥүө 3500 — 1500 сыллар — Тубан (Дракон α-та)

Биһиги үйэбит нөҥүө 1500 г. — 1 сыл — Кохаб (Аччыгый Араҥас β-та).

1 - 1100 сыллар — хотугу сулус суох.

1100 — 3200 сыллар — Аччыгый Араҥас α-та, эбэтэр билиҥҥи Хотугу сулус.

3200 — 5000 сыллар — Альраи (Цефей γ-та).

5000 — 6500 сыллар — Альфирк (Цефей β-та).

6500 — 8500 сыллар — Альдерамин (Цефей α-та).

8500 — 13000 сыллар — Денеб (Куба α-та) уонна Садр (Куба γ-та)

13000 сылга эмиэ Вега (Лира α-та) буолуо.