Көмүс

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Көмүс

Көмүс эбэтэр кыһыл көмүс (лат. aurum) — араҕас өҥнөөх күндү тимир (металл). Химия элэмиэнэ, периодтаах таабылга бэлиэтэ: Au, нүөмэрэ: 79-с.

Киһи көмүһү хас да тыыһынча сыл туттар, ювелирнай оҥоһуктарга, киэргэтэргэ уонна харчы быһыытынан. Кыһыл көмүс дэҥҥэ көстөр буолан тутаах матырыйаал этэ, уонна атын тимирдэртэн туттуута судургу буолар. Киһи тииһин эмтииригэр, уонна компьютердар чиптарыгар эмиэ туттуллар. Өҥүн кыһыл көмүс диэн ааттыыллар.

Көмүс хостооһуна атын тимирдэри хостуур ньыматыттан уратыта суох. Кыһыл көмүс сыаната улахан буолан булуллуннаҕына сороҕор кыһыл көмүс лихорадката баар буолар.

Химия свойствалара[уларыт]

Химияҕа көмүс химическай элеменын нүөмэрэ 79, 11-с переходной тимирдэр группатыгар сытар, атомнай массата 199.96 моль. Символа Au Латыын тылыттан aurum диэн тылтан тахсар. Көмүс "күндү металларга" киирсэр, тоҕо диэн химическай реакцияларга кыттыһыыта намыһах.

Көмүс олус сымнаҕас металл буолар. Чараас лиис гына оҥоһуллуон сөп, эбэтэр уһун сап курдук тардыллыан сөп. Харчы быһыытынан уонна киэргэ оҥоһуктарга атын тимирдэри кытта булкуллааччы, чуолаан үрүҥ көмүһү кытта, бөҕө буоларын курдук.

Быһаарыылар[уларыт]