1810
| Сыллар |
|---|
| 1806 1807 1808 1809 — 1810 — 1811 1812 1813 1814 |
| Уоннуу сыллар |
| 1780-с 1790-с 1800-с — 1810-с — 1820-с 1830-с 1840-с |
| Үйэлэр |
| XVIII үйэ — XIX үйэ — XX үйэ |
1810 сыл.
Туох буолбута
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Хаһан буолбута чопчулалынахтаах
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Промышленник (ол аата булчут) Яков Санников бу сыл Саҥа Сибиир арыытын хоту өттүгэр ыраахтан үрдүк хайалаах сири көрбүт, ол эрээри сатыы сылдьар буолан ууну кыайан туораабатах. Кэлин 1820-23 сс. бу сири көрдөөн П.Ф. Анжу эспэдииссийэтэ Олгуйдаах арыы аттынан сылдьыбыта да булбатаҕа. 70 сыл буолан баран 1881 сыллаахха от ыйын 29 күнүгэр Джордж Вашингтон Де Лонг (1844–1881) эспэдииссийэтэ бу эргин арыыны булбута, айаны үбүлээбит Беннет аатынан ааттаабыта. Бу Беннет арыытын аатырбыт "Саанньыкап сирэ" буолуо диэн саха аныгы айанньыта Николай Находкин саарбахтаабат.
- Олунньу 4 — Наполеон сэриилэрэ: Улуу Британия Гваделупаны баһылаабыт.
- Кулун тутар 1 — Александр I ыраахтааҕы Абхазия Арассыыйа Импиэрийэтигэр киирбитин туһунан манифест таһаарбыт.
Сайын
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Атырдьах ыйын 25 — Англия атыыһыта Питер Дюранд аһылыгы ылтаһын бааҥкаҕа хаһаанар ньыманы патеннаабыт.
Күһүн
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Балаҕан ыйын 18 — Чиилигэ бастакы бырабыыталыстыба хуунтата тэриллибит. Испанияҕа сэрии буола турар кэмигэр эрэ тэриллэ сылдьыбыта, ол эрээри Испанияттан тутулуга суох буолуу бастакы хардыыта этэ.