Тумуу

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Тумуу (О́страя респирато́рная ви́русная инфе́кция) - тыынар органнары сүһүрдэр вирус ыарыыта, ыарыыны үөскэтээччиннэн пневмотропнай вирустар буолаллар.

Тарҕаныыта[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тумуу сир аайы баар уонна ордук тарҕаммыт инфекционнай ыарыыннан биллэр, ол иһин бу ыарыыннан төһө элбэх киьи ыалдьарын бэлиэтиир кыаллыбат. Саамай улахан көрдөруу кыра саастаах о5олорго бэлиэтэнэр, бу оҕо учреждениетыгар сылдьыытынан сибээстээх. Бу 2017 сыл бүтүүтүгэр Саха сирин нэһилиэнньһэтин 42% тумуу ыарыытын утары быһыы ылбыта бэлиэтэнэр.

Инфекция источниктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тумуу ыарыыннан киһи атын киһиттэн олус чэпчэкитик ыалдьыан сөп. Ыалдьыбыт киһи сөтөлүн уонна ытырдыытын нөҥүө тарҕанар(илии тутуһуутунан эмиэ ыалдьыахха сөп) . Кыыллар, көтөр кынаттааххтар ыарыы источниктарынан эмиэ буолуохтарын сөп.

Инфекция тарҕаныыта[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тумуу үксэ салгын нөҥүө тарҕанар.

Ыарыы үөскээһинэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тумуу ыарыыны үөскэтээччилэринэн араас вирустар буолаллар, холобура  аденовирустар, риновирустар, реовирустар уо.д.а. Барыта 300-тэн тахса арааһа биллэр.

Ыарыы биллиитэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Симптомнара сөтөл, ытырдыы, төбө ыалдьыыта, температура тахсыыта, харах өттүгэр ыалдьар, сэниэтэ суох буолуу, тоҥуу. Атын кутталлаах ыарыыларга-  риниткасинуситкаотиткатрахеиткатонзиллиткапневмонияҕаменингитка,  радикулоневритка дылы тириэрдиэн сөп.

Ыарыыттан сэрэтэр дьаһаллар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тумуу ыарыы күргүүһүгэр элбэх киһи сылдьар сиригэр сылдьыллыбат, араас мероприятияларга, ыалдьа сылдьар киһини кытта тумна сылдьары бобуллар, илиини чаастатык суунуллар. Онтон ыалдьыбыт киһи эмиэ бу быраабылалары тутуһуохтаахː элбэх киһи мустар сиригэ сылдьыа суохтаах, доруобай киһини кытта сибээьин бобуохтаах, марлевай кэлгиэһи кэтэ сылдьыахтаах.

Эмтэнии[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Бастатан туран ыалдьыбыт киһи атын дьону ыарытымаары больничнай лиис ылыахтаах, элбэхтэ уу иһиэхтээх (отон морсун иһиэххэ сөп - отон С витаминынан баай, ол аата иммунитеты бөҕөргөтөр; лимоннаах, мүөттээх итии чэй иһиэххэ сөп), араас противовируснай препараттары ылыахтаах.

Туһаммыт литература[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

    • Дрейзин Р. С., Астафьева Н. В. Острые респираторные заболевания: Этиология, эпидемиология, патогенез, клиника / Р. С. Дрейзин, Н. В. Астафьева. — М.: Медицина, 1991. — 136 с. — (Библиотека практического врача. Инфекционные и паразитарные заболевания). — 20 000 экз. — ISBN 5-225-00398-2.
    • http://www.aif.ru/health/leksprav/1066539